27 Haziran 2025tarihinde Bulgaristan, 3. ülkelerden gelen dijital göçebelerin uzaktan çalışırken ülkede ikamet etmelerine olanak tanıyan yeni bir yasal çerçeveyi resmen yürürlüğe koydu. Uzun zamandır beklenen bu adım, Bulgaristan’ı dijital göçebe vizesi sunan giderek artan sayıda ülke arasına sokarak, dinamik ancak uygun fiyatlı bir Avrupa üssü arayan uzaktan çalışan profesyoneller için ciddi bir rakip haline getiriyor.

Dijital göçebelere ikamet hakkı verilmesi için yasal bir çerçeve oluşturulmuştur, ancak usul kuralları henüz tamamlanmamış olup, Uygulama Yönetmeliği’nde yapılacak değişikliklerle yürürlüğe girecektir.

Bu seçenek, Bulgaristan Cumhuriyeti Yabancılar Kanunu’nda yapılan son yasal değişikliklerle uygulamaya konmuştur. Bulgaristan yasalarının başvuru prosedürlerini, gerekli belgeleri ve idari süreci netleştirmesi beklenmektedir.

Kanun, dijital göçebeyi, Bulgaristan topraklarında bulunan kişi veya kuruluşlar için çalışmadan veya hizmet sunmadan, bilgi teknolojilerini kullanarak uzaktan hizmet sağlayan yabancı uyruklu kişi olarak tanımlamaktadır. Bu kategoriye girebilmek için yabancının aşağıdaki kriterlerden birini karşılaması gerekmektedir:

Bulgaristan Neden Dijital Göçebe Vizesini Tanıttı?

COVID-19 pandemisinin, yüksek hızlı internetin, bulut teknolojisinin ve uzaktan iş birliği araçlarının yükselişinin de etkisiyle küresel çapta dijital göçebeliğin yükselişi, insanların çalışma biçimlerini ve yerlerini yeniden şekillendirdi. Esnek çalışma norm haline geldikçe, daha fazla ülke bu son derece hareketli profesyonel grubunu çekmek için politikalar oluşturuyor.

Yüksek gelirli mobil profesyonelleri çekerek Bulgar ekonomisini modernleştirmek ve uluslararasılaştırmak, Konut, gıda, hizmet ve seyahat alanlarında yabancı harcamaları teşvik ederek yerel ekonomiyi canlandırmak, Bulgaristan’ın misafirperver, açık ve yenilikçi bir Avrupa destinasyonu olarak küresel imajını tanıtmak.

Bulgaristan’da Kimler Dijital Göçebe Olarak Nitelendirilir?

Yeni yasaya göre dijital göçebe; AB vatandaşı olmayan ve şu özelliklere sahip kişidir:

1. AB, AEA veya İsviçre dışında kurulmuş ve bilgi teknolojileri aracılığıyla uzaktan hizmet sağlayan bir şirketle sözleşme kapsamında istihdam edilmektedir. Sözleşmenin kalan süresi, Bulgaristan’da planlanan kalış süresinden kısa olmamalıdır.
2. Uzaktan BT tabanlı hizmetler sunan yabancı bir şirketin sahibi, ortağı, hissedarı (%25’ten fazla hisseye sahip) veya yasal temsilcisi olmalıdır. Kişi, Bulgaristan topraklarında müşteriler için çalışmamalı veya müşterilere hizmet sunmamalıdır.
3. Başvurudan en az bir yıl önce, Bulgaristan’da müşterilere hizmet vermeden veya serbest meslek faaliyetlerinde bulunmadan, BT araçlarını kullanarak serbest çalışan bir birey olarak uzaktan hizmet sağlamak

Gelir eşiği (2025 başvuruları için nasıl hesaplanır?)

Kanun, başvuranın bir önceki takvim yılında, Bulgaristan’daki “aylık asgari ücretin 50 katı”na eşit veya daha yüksek brüt yıllık gelir gösterdiğini ispatlamasını şart koşar. 2025’te yürürlüğe giren değişikliğin lafzı “bir önceki takvim yılı” ibaresini içerir.

• 2024 asgari ücret: 933 BGN/ay → 46.650 BGN/yıl (≈ €23.850).
• 2025 asgari ücret: 1.077 BGN/ay (1 Ocak 2025’ten itibaren) → 53.850 BGN/yıl (≈ €27.550).

Profiline göre belge kontrol listeleri

A) Uzaktan çalışan (Employee)

• İş sözleşmesi (geçerli; işveren AB/AEA/İsviçre dışı).
• İşveren mektubu: Remote çalıştığını, görev tanımını, brüt maaşı/yıllık geliri, Bulgaristan’da yerel müşteriye hizmet verilmeyeceğini beyan eder.
• Son 12 ay maaş bordroları + banka hesap dökümleri.
• Vergi beyanı/yıllık gelir kanıtları (varsa).
• Sağlık sigortası (Bulgaria’da geçerli; tüm kalış süresini kapsar).
• Konaklama (kira sözleşmesi/otelde uzun konaklama onayı).
• Adli sicil (apostilli ve tercümeli).

Pasaport, biyometrik foto, adres beyanı.

B) Bağımsız Çalışan (Freelance)

• Son 12 ay müşteri sözleşmeleri/faturalar (müşteriler BG dışı).
• Gelir tabloları (yıllık brüt ≥ 50× asgari ücret), banka dökümleri.
• Portföy/iş ispatı (teslim çıktıları, referanslar).
• Vergi beyanı (ülkenizdeki/yaşadığınız yerdeki).
• Sağlık sigortası, konaklama, adli sicil, pasaport/foto.

“Bulgar taraflı hizmet verilmeyecek” beyanı (tek sayfa).

C) Yabancı Şirkette Ortak / Yönetici

• Ticaret sicil belgeleri (şirket AB/AEA dışı), ortaklık/yetki kanıtı.
• Şirket gelirleri ve sizin brüt şahsi geliriniz (50× eşiği karşılamalı).
• Hizmetlerin BG dışına sunulduğu iş modeli açıklaması.
• Vergi uygunluğu (şirket ve şahsi düzey), banka dökümleri.
• Sağlık sigortası, konaklama, adli sicil, pasaport/foto.

Adım adım tüm süreç (2025)

D tipi (uzun kalış) vize – dış temsilcilik

1. Online randevu + evrak yükleme.
2. Gelir ispatı paketiniz + “BG’de yerel müşteriye hizmet yoktur” beyanı.
3. Pasaport, adli sicil, sigorta, konaklama kanıtı.

Bulgaristan’a giriş → Oturum izni (Migration Directorate)

Giriş yaptıktan sonra Göç İdaresi’ne başvurulup oturum izni alındıktan sonra 1 yıl oturum, 1 kez +1 yıl uzatma yapılabilmektedir. Adres kaydı ve kart alımı (biyometri/basım). Uzatma için süre bitmeden başvuru.

Gelir İspatı Nasıl Güçlü Sunulur?

• Özet tablo (1 sayfa): Ay ay brüt gelir toplamı → yıl toplamı ≥ 50×.
• Kanıt seti:
  • Employee: 12 maaş bordrosu + banka hareketleri + işveren yazısı.
  • Freelance: 12 aylık fatura listesi + tahsilat dekontları + müşteri sözleşmeleri.
  • Ortak/Yönetici: Kâr payı / maaş bordrosu + şirketten resmî gelir yazısı + banka dökümleri.
• Uygunluk beyanı: “Çalışmalarımı yalnızca Bulgaristan dışındaki müşterilere/işverene sunuyorum; BG’de yerel hizmet vermeyeceğim.”

Sık hatalar ve riskler

• Yetersiz gelir (eşik altı) veya net değil, brüt gelir göstermeme (şart brüt).
• Bulgaristan’daki müşterilere hizmet (rejim dışı kalır).
• 2025 eşiğini isteyebiliyor → 53.850 BGN’i hedefleyin.
• Barınma/sigorta eksikleri veya adli sicil/tercüme–apostil sorunları.

Digital Göçmen Vizesiyle Bulgaristan Oturum İzni Alan Kişi, Eşini ve Çocuklarını Bulgaristan’a Götürebilir mi ?

Bulgaristan’daki dijital göçebe (remote worker) oturum izniyle kalan kişiler, eş ve reşit olmayan çocukları için aile birleşimi yapabilir. Bunun için Digital Göçebe olan ve bu sayede oturum alan kişinin eşine ve/veya çocuklarına sponsor olması gerekiyor. Sponsor kişinin en az 1 yıl geçerli bir oturum izni olmalıdır.

Dijital göçebe oturum kartınızı aldıktan sonra Göç Müdürlüğü’ne (Migration Directorate) aile birleşimi başvurusu yapabilir. 2025 değişiklikleriyle aile birleşiminin usulü Yabancılar Kanunu’na eklenen yeni madde (Art. 33f) altında düzenlendi; başvurular SANS (güvenlik) koordinasyonuyla genellikle 1 ay içinde sonuçlandırılır.

Onaydan sonra bulundukları ülkedeki Bulgar temsilciliğinden D tipi vize alır ve Bulgaristan’a girişten sonra oturum kartı başvurusu yapabilirler. Aile bireylerinin kartı, sponsorun izniyle aynı süre için (çoğunlukla 1 yıl) düzenlenir ve yıllık yenilenir.

Gerekli temel şartlar (aile bireyleri için)

• Geçerli pasaport, D vize harcı makbuzu
• Konaklama (kira/tapu), yeterli mali imkân
• Sağlık sigortası
• Adli sicil (temiz kayıt)
• Aile bağı belgesi (evlilik/çocuk doğum belgesi; tercüme & tasdik)
  Bu liste resmi AB Göç Portalı’nda yer alan Bulgaristan sayfasındaki şartların özetidir.

Bulgaristan’ı Dijital Göçebeler İçin Cazip Kılan İmkanlar Nelerdir ?

Düşük yaşam maliyetleri, canlı bir teknoloji ortamı, mükemmel internet altyapısı, zengin kültürü ve göz alıcı doğasıyla Bulgaristan, dijital göçebeleri çekmek için eşsiz bir konuma sahiptir. Sofya, Filibe, Veliko Tırnovo ve Bansko, birçok uzaktan çalışanın radarındadır.

Turist vizeleri veya katı çalışma izinlerinin aksine, dijital göçebe vizesi, profesyoneller ve girişimciler için daha fazla esneklik sağlamanın yanı sıra yasal kesinlik ve daha uzun süreli kalışlar da sunar. Bir Bulgar işverenle sözleşme yapmaya gerek yoktur ve başvuru sahipleri, daha uygun fiyatlı bir bölgede ikamet ederken AB düzeyindeki altyapı ve hizmetlere erişebilirler.

Bulgaristan uzun vadede yerleşmek için iyi bir yer mi?

Ülke ülke dolaşmak yerine uzun vadeli uzaktan çalışma hayatı kurmak isteyenler için Bulgaristan güçlü bir seçenek. Yeni vize yasal istikrar sağlıyor. Vergi rejimi basit ve öngörülebilir. Yaşam maliyetleri makul. Beş yıl sonra daimi ikamete giden açık bir yol var. Zamanla, bu durum Bulgaristan vatandaşlığına ve AB pasaportuna bile yol açabilir, ancak bu süreç genellikle toplamda en az sekiz yıl sürer ve dil sınavları ve kültürel bilgi de dahil olmak üzere daha derin bir entegrasyon gerektirir.

Bulgaristan bazı alanlarda hâlâ gelişiyor. Bürokrasi yavaş olabilir ve bazı süreçler

Schengen erişiminin artık yürürlüğe girmesiyle, Bulgaristan Avrupa’da seyahat etmeyi uman uzaktan çalışanlar için çok daha cazip hale geldi. Artık ayrı bir vizeye ihtiyacınız yok veya ek sınır kontrolleriyle karşılaşmıyorsunuz. Bu durum, yeni dijital göçebe vizesi ve Bulgaristan’ın düşük yaşam maliyetiyle birleştiğinde, onu kıtadaki en cazip ve göz ardı edilen seçeneklerden biri haline getiriyor.

Digital Göçebe Vizesiyle Aileyi Bulgaristan’a Götüren Kişiler Çocuklarını Bulgaristan’da Okula Gönderebilir mi ?

Dijital göçebe oturumuyla aile birleşimi yapanların çocukları, Bulgaristan’da devlet/yerel (municipal) okullara kayıt olup okuyabilir.

• Bulgaristan’da 16 yaşına kadar okul zorunlu ve devlet/yerel okullar ücretsizdir.
• Okul öncesi eğitim 4 yaştan itibaren okul öncesi (ana sınıf)
• Ders kitapları 2024/25 eğitim-öğretim yılından itibaren 1–12. sınıf için ücretsiz sağlanıyor.
• 16 yaştan sonra ise uzun süreli/kalıcı ikamet sahibi üçüncü ülke vatandaşlarının aileleri için ücretsiz eğitim güvencesi var; diğerlerinde belirli harçlar uygulanabilir.

Bulgaristan’da Oturum İzni Olan Ailelerin Çocuklarını Okula Kayıt Ettirebilmeleri İçin İstenen Belgeler Nelerdir ?

• Çocuğun pasaportu ve oturum kartı (veya aile birleşimi sürecine dair belge),
• Adres kaydı/konaklama belgesi,
• Doğum belgesi (tercüme-tasdikli),
• Önceki okuldan transkript/öğrenim belgesi (varsa; üst sınıfa yerleştirme için),
• Aşı/sağlık kaydı ve sağlık sigortası.
  Başvuru çoğunlukla doğrudan okula veya bölgesel eğitim müdürlüğüne yapılıyor; 1. sınıf yerleştirmeleri belediye usullerine bağlıdır.

Not: Bulgarca bilmeyen öğrenciler için okullar ve “kişisel gelişim destek merkezleri” uyum/dil desteği sağlayabiliyor; uygulama okul ve il/ilçeye göre değişebilmektedir.

Digital Göçebe Vizesiyle Bulgaristan Oturumu Alan Kişiler Banka Hesabı Nasıl Açabilirler ?

Bulgaristan’daki “dijital göçebe (remote worker)” oturum kartını aldıktan sonra bankalarda bireysel vadesiz/mevduat hesabı açabiliyorsunuz. Büyük bankaların (UniCredit Bulbank, DSK, Postbank/Eurobank, Fibank, UBB vb.) genel şartlarında yabancı uyruklulara hesap açılabildiği açıkça yer alıyor. Örneğin UniCredit, “reşit Bulgar ve yabancı uyruklu kişilere cari hesap” açtığını; Fibank genel şartları ise “yerli veya yabancı gerçek kişiler” adına hesap açılabileceğini belirtiyor.

Bankaların istediği belgeler

• Pasaport
• Oturum kartı (dijital göçebe izni) ve buna bağlı yabancı kimlik numarası. LNCh, yabancılara ikamet verilince tahsis edilir ve bankacılık dâhil birçok işlemde kullanılır.
• Adres belgesi (kira sözleşmesi/ikamet kaydı)
• Vergi mükellefiyeti/TIN beyanı + CRS/FATCA formları
• Bazı bankalar ilk bakiye ve Bulgar GSM hattı isteyebilir. Uygulamada şube bazında değişir.

Digital Göçebe Vizesiyle Bulgaristan Oturumu Alan Kişiler Ne Kadar Vergi Öder ?

Vergi konusu esas itibariyle ülkelerin kendi mevzuatlarına göre değişkenlik gösterebilmektedir. Birden fazla ülkede vatandaşlık ve/veya oturum hakkı sahibi olan kişiler çifte vergilendirmeye tabi olma riskiyle karşı karşıya kalabilirler. Bulgaristan ile Türkiye arasında Karşılıklı Vergi Anlaşması bulunmaktadır. Kişi yılın en az 183 gününü hangi ülkede geçirecek ise o ülkede vergi ödeyip diğer ülkede bu vergiyi mahsup etme yoluna gidebilir.

Örnekle Açıklayalım;

• Brüt gelir: €50.000 ≈ BGN 97.792
• %25 gider: BGN 24.448 (kanuni) → kalan BGN 73.344
• Prim: Asgari matrahtan ödersen ≈ BGN 3.593/yıl (yaklaşık %27.8 × 1.077 × 12) → matrahtan düşer.
• Gelir vergisi: %10 × (97.792 − 24.448 − 3.593) = BGN ~6.975
• Toplam yük: Vergi ~BGN 6.975 + prim ~BGN 3.593 = BGN ~10.568 (≈ €5.4k; efektif toplam yük ≈ %10.8).(Kur: BGN/EUR 1.95583 sabit kur sisteminde fiilen sabitlenmiştir.)

Göçebe vizesiyle oturum alan kişi bankadan kredi çekip Bulgaristan’da ev veya araba alabilir mi ?

Dijital göçebe oturum kartınla banka hesabı açabilir, konut kredisi için başvurabilir ve araç için leasing/konut dışı kredi seçeneklerini kullanabilirsiniz. Genelde oturum izni olsa dahi yabancılardan daha yüksek peşinat (çoğu bankada %30–50), daha düşük LTV (%50–70) ve gelir ispatında sıkı KYC beklenir (bordro, vergi beyanı, banka hareketleri, kredi geçmişi) istenmektedir. Bazı bankalar, yabancı başvurularda Bulgaristan’da gelir veya Bulgar kefil/eş-borçlu isteyebilir; şube bazlı uygulama farklılıkları görülür.

Hangi Evi Alabilirsin?

• Oturum izni olsun veya olmasın yabancılar serbestçe arsa payı olmayan Daire/apartman satın alınabilir.
• Arsa payı olan daire veya bahçeli müstakil ev (arsa içeren taşınmaz ve özellikle tarım/orman/vinç-bağ arazileri) için AB dışı kişiler adına doğrudan alım sınırlandırılmıştır, ancak Bulgar şirketi üzerinden alınabilir.

Araç Alımı ve Finansmanı Nasıl Olur ?

• Yabancıların geçici/uzun süreli ikamet ile Bulgaristan’da araç tescil ettirmesi mümkündür.
• Banka tüketici kredisi yabancılara zor olabilir, fakat araç leasingi yabancılar için daha erişilebilir; şirketler ikamet belgesi, adres ve gelir kanıtı ister.

Reşit Hukuk & Danışmanlık Bürosu olarak ister Bulgaristan ister başka bir yer olsun, sizlere ikinci bir vatandaşlık alma veya yeni bir ülkeye gitmenize, yatırım yapmanıza, oturum veya vatandaşlık almanıza yardımcı olabiliriz. Ofisimize 0216 504 5826 veya 0533 197 74 16 numaralı telefonlarımızdan bulaşabilirsiniz.

Avukat Hüseyin ACAR
Reşit Hukuk & Danışmanlık
Kurucu Avukat

BULGARİSTAN DİJİTAL NOMAD VİZESİ (DİJİTAL GÖÇEBE VİZESİ) yazısı ilk önce Reşit Hukuk Bürosu üzerinde ortaya çıktı.

Kosova’da Türk vatandaşları için oturum (ikamet) izinleri temelde iki ana başlık altında toplanır:

KOSOVA OTURUM İZNİ TÜRLERİ NELERDİR ?

A. Geçici (temporary) ikamet
B. Sürekli/Kalıcı (permanent) ikamet.

“Yabancılar Hakkında Kanun” ve buna ilişkin yönetmeliklerde bu konu detaylı olarak açıklanmıştır. Kısaca

1) Geçici (Temporary) İkamet İzinleri

Kanuna göre geçici ikamet, amacına göre şu kapsamlarda verilir:

• Aile birleşimi
• Eğitim: Ortaöğretim (değişim dâhil) ve yükseköğretim & bilimsel araştırma
• Çalışma: Yıllık kota içi/ dışı çalışma; ayrıca bazı özel kategoriler (araştırmacı, dil okutmanı vb.)
• Gönüllülük / ücretsiz staj / mesleki eğitim (idari talimatlarda ayrıca düzenlenir)
• İnsani nedenler: Mülteci, ikincil/ geçici koruma, vatansızlık, insan ticareti mağdurları vb.
• Otonom (bağımsız) ikamet: Aile birleşimiyle gelenlerin belirli süre sonrasında bağımsız statüye geçişi
• Diğer amaçlar ve uluslararası anlaşmaya dayalı ikamet
  (Bu başlıklar, İçişleri Bakanlığı’nın 2019 tarihli “İkamet İzni Usul ve Kriterleri” Talimatı m.4 ve devamında açıkça listelenir.)

Çalışma amacıyla ikamet başvurularında, oturum iznine ek olarak çalışma izni de aranır (B tipi genelde yıllık verilir; C tipi daha uzun toplam sürelere bağlanabilir).

Not: Uygulamada Konsolosluk sayfalarında, amaca göre istenen belge listeleri ayrı ayrı yayımlanır (aile birleşimi, eğitim, çalışma vb.).

2) Sürekli/Kalıcı (Permanent) İkamet

• Genel kural: Kesintisiz 5 yıl geçici ikamet sonrasında kalıcı ikamet başvurusu yapılabilir.
• İstisna: Bir Kosova vatandaşıyla veya kalıcı ikamet sahibi bir yabancıyla evlilik hâlinde 3 yıl kesintisiz ikamet yeterlidir.
  (Bu şartlar, 04/L-219 sayılı Kanun’un 06/L-036 ile düzenlenmiştir.)

Kosova ile Türkiye arasında yapılan anlaşma gereğince 90 güne kadar turistik/iş ziyareti gibi kısa kalışlarda vize muafiyeti vardır; 90 günü aşan kalışlar için amaç uygun geçici ikamet izni gerekir. Dolayısıyla şirket kuruluşunda en önemli aşamalardan birisi olan işyeri kiralama ve banka hesabının açılması konularında kişi kendisi vize ihtiyacı olmadan buraya giderek gerekli işlemleri fiziksel olarak yapabilir.

KOSOVA ÇALIŞMA İZNİ TÜRLERİ NELERDİR ?

Kosova’da şirket kurup “çalışma / serbest çalışma (self-employment)” amacıyla geçici ikamet izni alınabiliyor; ancak sadece şirket kurmak tek başına otomatik ikamet vermez. İkameti, ya kendi şirketinizde çalışan/ yönetici olarak ya da serbest çalışan (self-employed) olarak dayandırmanız ve çalışma izni + geçici ikamet paketini tamamlamanız gerekir.

Kosova’daki Çalışma izinleri ayrıca “Yabancıların Çalışma ve İstihdam İzinleri Kanunu” ile aşağıdaki türlere ayrılır:

Standart Çalışma İzinleri (A–H)

• Tip A: En az 6 ay süreli çalışma izni.
• Tip B: Belirli işveren + belirli meslek + belirli bölge için; 1 yıl verilir, koşullar değişmezse uzatılabilir.
• Tip C: En az 3 yıl Tip B ile çalışmış yabancılara; tüm ülke ve tüm faaliyetler için, 5 yıla kadar.
• Tip D (Serbest çalışma): Self-employment; bölgesel sınırlı, 1 yıl (uzatılabilir).
• Tip E (Serbest çalışma): Tip D’de en az 3 yıl sonrası; ülke genelinde, 5 yıla kadar.
• Tip F (Öğrenci): Dönem içinde yarı zamanlı, tatillerde tam zamanlı çalışma.
• Tip G (Yatırımcı): Her yabancı çalışan başına en az 2 Kosovalı istihdam şartıyla; 1 yıl, yenilenebilir.
• Tip H (Yatırımcı – uzun süreli): En az 3 yıl Tip G sonrasında; 5 yıla kadar.

Kısa Süreli Çalışma İzni (Short-Term Work Permit)

• 90 gün / 180 gün kuralıyla kısa süreli çalışmaya izin verir; temel “çalışma izni”nden ayrıdır. (Yabancılar Kanunu’nda 2018 değişikliği ile getirilmiştir.)

Mevsimlik Çalışma (Seasonal) – süre sınırı

• Mevsimlik çalışanlar 12 ayda en çok 6 ay Kosova’da çalışabilir; tekrar giriş için en az 6 ay dışarıda kalma şartı öngörülür.

Kosova’da Çalışma ve İkamet İzni Almanın Yasal Dayanağı Nedir ?

Yabancılar Hakkında Kanun (04/L-219) ve 2018 değişiklikleri (06/L-036), yabancıların çalışma amacıyla geçici ikamet alabileceğini düzenler; usul ve belgeler İçişleri Bakanlığı’nın 09/2019 sayılı Talimatı ile ayrıntılandırılmıştır.

Kosova’da Şirket Kurulumu Yoluyla İkamet İzni Alma Sürecini Kısaca Özetlemek Gerekirse;

1. Şirket kurulumu yaparak süreci başlatmak gerekir. (LLC – “Sh.p.k.” en yaygını). Kayıt KBRA/ARBK üzerinden yapılmaktadır ve tahminen 10 gün içerisinde şirket kuruluşu gerçekleşmektedir.
2. Çalışma izni almak için dosya açtırmak gerekir. İş/serbest çalışma amacı, sözleşme veya iş planı, şirket belgeleri, mesleki yeterlilik, konaklama, sağlık sigortası, sabıka kaydı vb. evrakların tamamlanması gerekir. Başvurular DCAM nezdinde yürür; “yıllık istihdam kotası” uygulaması vardır (kotaya rağmen DCAM bazı durumlarda onay verebilir).
3. Geçici ikamet izni verilir. (1 yıl civarı, uzatmalar mümkün). Uzatma başvurusu izin bitiminden en geç 30 gün önce yapılmalıdır.
4. Giriş vizesi/D vizesi alınır. Türk vatandaşları 90 güne kadar vizesiz girebiliyor; fakat 90 günü aşacak kalışlarda Kosova’da geçici ikamet başvurusu şart.

NOT: Kesintisiz 5 yıl geçici ikamet sonrasında süresiz/kalıcı ikamet başvurusu yapılabilir. Bu süreler, Kosovalı eş veya kalıcı ikamet sahibi eş ile evlilikte 3 yıla düşmektedir.

Kosova’da şirket kurma süreci, maliyetleri vs ile ilgili tüm süreci adım adım anlattığımız blog yazımıza https://www.resithukuk.com/blog/kosova-vatandasligi-kazanmanin-yollari-2 linkinden ulaşabilirsiniz.

Ayrıca Kosova ile ilgili olarak ve yine diğer Balkan ülkeleriyle ilgili olarak vatandaşlık, oturum süreçleri ve şirket kurulum süreçleriyle ilgili olarak youtube kanalımızda çektiğimiz videolarımıza da https://www.youtube.com/@avukathuseyinacar buradan ulaşabilirsiniz.

Avukat Hüseyin ACAR
Reşit Hukuk & Danışmanlık Bürosu
Kurucu Avukat

KOSOVA’DA TÜRK VATANDAŞLARI İÇİN OTURUM İZNİ ALMANIN YOLLARI NELERDİR ? ŞİRKET KURMA, ÇALIŞMA İZNİ VE AİLE BİRLEŞİMİ HAKKINDA… yazısı ilk önce Reşit Hukuk Bürosu üzerinde ortaya çıktı.

Romanya’da yabancıların gayrimenkul satın alma prosedürü, AB vatandaşı olmayan Türk vatandaşları için 2007 sonrası AB üyeliğiyle kolaylaşsa da, bazı teknik ve hukuki adımlara dikkat etmek gerekiyor.

Büyüleyici ormanlar, göz alıcı göller, uçsuz bucaksız dağ sıraları ve inanılmaz mimariler, Romanya, Karadeniz kıyısında ve Tuna Deltası’nda yer aldığından, dünyanın en güzel manzaralarından bazılarını barındıran geçmişinde Osmanlı hakimiyeti dolayısıyla ortak tarih barındıran bir ülkedir. Özellikle Köstence bölgesi Türklerin yoğun olarak yaşadığı bir bölgedir.

Kalabalık şehirlerden birinde, güzelce korunmuş bir ortaçağ kasabasında veya masalsı bir kır villasında ev bulmayı tercih edebilirsiniz. Birçok şehirde hem eski hem de modern daireler bulabilirsiniz.

Timișoara, sınıra yakın ve Batı Romanya’nın en büyük şehri olduğundan, burada canlı bir kültürel ortam ve birçok yabancı yatırımcı bulabilirsiniz. Teknoloji arıyorsanız Cluj-Napoca ideal bir seçim olacaktır, ancak aynı zamanda film, müzik ve tiyatro festivallerinin de merkezidir. Tatil evi arıyorsanız, Mamaia’da bir yaz tatili veya güzel kayak merkezlerinden birinin yakınındaki karlı bir vadide bir kulübe bulabilirsiniz.

Satın Alabileceğiniz Gayrimenkul Türleri

• Konut (apartman, villa, rezidans) → Serbestçe alınabilir.
• Ticari gayrimenkul (ofis, dükkan, depo) → Serbestçe alınabilir.
• Arsa / Tarım arazisi →
  • AB/AEA üye ülkelerinin vatandaşları, Romanya vatandaşlarıyla aynı mülkiyet haklarına sahiptir. AB vatandaşı değilseniz doğrudan şahıs olarak tarım arazisi satın alamazsınız.
  • Ancak Romanya’da kuracağınız bir şirket (SRL) üzerinden alabilirsiniz. Şirket, Romanya vatandaşı gibi işlem yapar. Bu da işlem sürecini daha kolay hale getirir. Herhangi bir alım-satım sözleşmesini sonuçlandırmadan önce Romanya’da mali kayıt yaptırmak zorunludur.
  • AB/AEA dışından gelen kişiler doğrudan bina ve daire satın alabilirler, ancak arazi satın almak için genellikle bir Romanya Limited Şirketi (SPV) kurmaları gerekir. Herhangi bir satın alma sözleşmesini sonuçlandırmadan önce Romanya’da mali kayıt yaptırmak zorunludur.

Gayrimenkulün Tespiti, İncelemesi ve Ön Araştırma

Öncelikle Romanya’da gayrimenkul alma maksadınızın doğru bir şekilde tespit edilmesi gerekmektedir. Bu maksadınız doğrultusunda Gayrimenkulun bulunduğu konum analizi, mülkün bulunduğu bölgenin fiyat değerlendirilmesi, Tapu kayıtlarının temizliği, ipotek veya haciz olup olmadığı gibi yasal durumu kontrol edilir. Romanya Tapu Sicili (Carte Funciară), ipotekler, anlaşmazlıklar veya diğer hacizler de dahil olmak üzere mülkler hakkında ayrıntılı kayıtlar içeren merkezi bir veri tabanıdır. Satıcının varlığı elden çıkarma yetkisine sahip olduğundan emin olmak da aynı derecede önemlidir.

Gayrimenkul Satın Alma İçin Gerekli Belgeler ve Süreç

a. Vergi Kimlik Numarası Alınması (Cod Numeric Personal – CNP),
Pasaport, başvuru formu, Pasaportun yeminli tercümesi yapılır ve noter onaylı hale getirilir. Yabancılar için “Fiscal Code” alınır. Romanya vergi dairesinden veya avukat/noter aracılığıyla çıkarılır.

b. Gayrimenkul Durum Tespiti (Due Diligence) ,
Tapu sicil kaydı, tapu, kadastro planı, mali sertifika, enerji sertifikası, Kimlikler, vergi numaraları, mülkiyet belgeleri gibi belgelerin hukuki açıdan incelenmesi gerekir. Bu belgeler Rumence olacağından tercüman veya avukat aracılığıyla incelemenizi tavsiye ederiz.

c. Banka Hesabı Açma,
Satış bedelini ödeyebilmek ve tapu masraflarını karşılamak için yerel banka hesabı gerekir. Alıcı ve satıcının anlaşmasına göre aksi kararlaştırılabileceği gibi genellikle %10 depozito belirlenir ve banka hesabı açıldıktan sonra bu banka hesabına, bazen noter hesabına (escrow) kullanılarak yatırılması gerekir.

d. Satış Ön Protokolü (Precontract),
Taraflar arasında fiyat, ödeme planı, teslim tarihi belirlenir. Genellikle, bir fiyat üzerinde anlaşmaya varıldıktan sonra, taraflar ya bir ön sözleşme imzalar ya da doğrudan nihai satın alma sözleşmesine geçerler. Her iki durumda da, sözleşme şartlarının adil olduğundan ve olası koşulların (finansman, tapu, denetimler) uygun şekilde ele alındığından emin olmak için erken bir aşamada bir avukata danışmak önemlidir.

e. Noter Onayı ile Satış Sözleşmesi,
Romanya’da gayrimenkul alım satımı noter huzurunda yapılır. Sözleşme hazır olduğunda, hem alıcı hem de satıcı, anlaşmayı imzalamak ve sonuçlandırmak için bir Rumen noter huzuruna çıkmalıdır. Noter, tarafların kimliklerini doğrulayacak ve anlaşmanın Rumen yasalarına uygunluğunu sağlayacaktır. Kısa süre sonra, işlem Tapu Sicilinde kayıt altına alınır ve mülkiyet devri üçüncü taraflarca resmen görülebilir hale gelir.

f. Tapu Tescili (Cartea Funciară),
Noter satış sonrası işlemi tapu dairesine (Cadastru) iletir.Alıcı adına tescil genelde 3–7 iş günü içinde tamamlanır.

Romanya’da Gayrimenkul Piyasasında En Çok Değer Kazanan Bölgeler Hangileridir ?

1. Cluj-Napoca

• 2025 itibarıyla Romanya’da en yüksek değer artışını kaydeden şehir: metrekare fiyatı 3 000 € seviyesine ulaştı, yıllık artış oranı %15,7

2. Bükreş (Bucharest)

• Ortalama metrekare fiyatı yaklaşık 1 862 €, yıllık artış ~%15
• Kiralara bakıldığında, kira getirisi oranı Bükreş’te %6–8 arası ile Romanya’nın en yükseklerinden biri

3. Timișoara

• Konut piyasası hızlı büyüme içinde: ofis getiri oranı bile %8,25 ile Bükreş’i geride bırakıyor.

Gayrimenkul Satın Alımında Masraflar ve Vergiler

• Noter Ücreti: Genelde satış bedelinin %0,5 – %1,5’i.
• Tapu Harcı (Cadastral Fee): Yaklaşık %0,15.
• Çeviri ve Yeminli Tercüme: 50–150 € arası.
• Emlak Vergisi: Konut için yıllık ortalama %0,1 – %0,2 (ticari mülklerde daha yüksek).

Gayrimenkul Satın Alarak Oturum İzni Alma

Rumen Kanunları’na göre gayrimenkul satın alarak doğrudan oturum izni almak mümkün değildir. Romanya yasalarına göre oturum izni için geçerli bir yasal sebep gerekir: yatırım, çalışma, eğitim, aile birleşimi gibi sebepler olabilir.

Şirket Kurarak Gayrimenkul Yatırımı ile Oturum Alma

Romanya’da SRL (Limited Şirket) kurarak en az 50.000 € yatırım yapmak mümkündür. Bu yatırım tutarına gayrimenkul satın alımı dahil edilebilir. Şirket ortağı veya yöneticisi olarak yatırımcı oturum izni başvurusu yapabilirsiniz. Oturum izni genellikle 1 yıllık verilir ve yatırım devam ettiği sürece yenilenir.

Şirket Adına Satın Alınan Bu Gayrimenkulü Kiraya Vermek ve Gelir Elde Etmek

Gayrimenkul şirket adına alınırsa, şirket yasal olarak kiraya verebilir. Kira gelirleri şirket muhasebesinde beyan edilir ve vergiye tabidir. Bu gelir, oturum izni yenileme sürecinde ek finansal kanıt olarak kullanılabilir.

Romanya’ya Gitmeden, Online Olarak Bir Rumen Şirketi Kurmak

Romanya’da uzaktan şirket kurabilirsiniz. Şirket adının tescili, kuruluş belgelerinin sunulması ve hatta banka hesabı açılması gibi birçok adım, çevrimiçi olarak veya vekaletname sahibi bir yasal temsilci aracılığıyla gerçekleştirilebilir.Son dönemde artık çoğu banka hesap açılışında şahısları oraya davet etmekte, vekaleten banka hesap açılışı süreçlerini zorlaştırmaktadır. Ancak, bazı belgelerin şartlara bağlı olarak noter tasdikli, tercümeli ve apostilli olması gerekebilir.

Ayrıca tüm balkan ülkelerinde, Bulgaristan, Kosova, Arnavutluk, Karadağ, Sırbistan, Kuzey Makedonya, Yunanistan gibi ülkelerde de sizlerin hukuki olarak yanında olmaya devam etmekteyiz. Ofisimize 0216 504 58 26 ve 0533 197 74 16 numaralı hatlardan ulaşabilirsiniz.

Avukat Hüseyin ACAR
Reşit Hukuk & Danışmanlık
Kurucu Avukat

ROMANYA’DA GAYRİMENKUL SATIN ALMA VE BUNA BAĞLI OTURUM İZNİ ALMA SÜRECİ yazısı ilk önce Reşit Hukuk Bürosu üzerinde ortaya çıktı.

Bulgaristan’da Gayrimenkul Alarak Oturum İzni Nasıl Alınır?

Sizlere Bulgaristan’da mülk satın alma süreçlerinin nasıl işlediğini ve kaçınılması gereken bazı tuzakları göstereceğiz. AB vatandaşları için ev satın alma süreci oldukça basittir ve kendi adınıza bir mülk ve arsa satın alabilirsiniz. Bahçesi olan bir evi arazisi (imarlı) ile birlikte almanız mümkündür. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları da dahil olmak üzere AB ülkelerinin haricinde bir ülkeden dışından taşınıyorsanız ve arsası olan bir ev satın almak istiyorsanız yapmanız gereken ilk şey bir şirket kurmaktır, çünkü mülk bir şahıs adına değil, bir şirket adına kayıtlı olmalıdır. Arsa payı olmayan bir daire satın alıyorsanız şirket kurmanıza gerek yoktur. Bulgaristan’da ev satın alma süreci birkaç hafta sürebilir.

Gayrimenkul Satın Alırken Hangi Prosedürü Takip Etmek Gerekir ve Nelere Dikkat Etmek Gerekir ?

I. Satın Alınacak Taşınmazın Belirlenmesi:

İnternetten kendiniz araştırarak bulabilir ve bir emlak danışmanından yardım alabilirsiniz.

II. Hukuki incelemelerin yapılması :

Ön sözleşme veya kesin sözleşme imzalanmadan önce, aşağıdaki hususların açıklığa kavuşturulması gerekir:

Taşınmazın durumu ve tüm belgelerin incelenmesi; Rehinlerin varlığı; Devir edenin incelenmesi – Gerçek kişi ise devir sırasında medeni halinin kontrol edilmesi, evli olması halinde eşin onay durumlarının kontrol edilmesi, tüzel kişi ise iflas işlemleri açısından şirket durumunun Ticaret Sicilinde incelenmesi gerekmektedir;

III. Ön Sözleşmenin İmzalanması:

Hukuki incelemenin başarıyla tamamlanmasının ardından, nihai sözleşmenin imzalanması için için bir son tarih belirler. Ön sözleşme, Bulgar Borçlar ve Sözleşmeler Kanunu’nun 19. maddesinin 3. fıkrası uyarınca ön sözleşmenin mahkeme tarafından kesin ilan edilmesini talep etme imkânı sunar. Taşınmazın fiyatı ve cayma durumunda yaptırımları belirtmek gerekir ve anlaştığınız bir ön ödeme miktarı varsa bunun sözleşmede belirtilmesi gerekir.

IV. Ön Ödemenin Yapılması – Bulgaristan’da birçok emlak satış sitesinde ve ofisinde satış öncesi depozito veya ön ödeme talebi olmaktadır. Bu ödemenin muhakkak bankadan açıklamasıyla beraber yapılmasını tavsiye ederiz.

V. Kesin Sözleşme (Noter Senedi)– Borçlar ve Sözleşmeler Kanunu’nun 18. maddesine göre, taşınmaz mülkiyetinin devri için noter senedi gereklidir. Taraflar, kimliklerini noter huzurunda kişisel belgeleriyle ispat etmek zorundadır. Noter senedi düzenlenirken, noter, devredenin taşınmazın gerçek sahibi olup olmadığını ve işlemin yürütülmesi için gereken özel şartların yerine getirilip getirilmediğini kontrol eder.

VI. Satın alma bedelinin ödenmesi– Satın alma bedeli 10.000 BGN’yi aşarsa, satın alma sözleşmesiyle ilgili tüm ödemeler banka havalesi yoluyla, noter tarafından açılan özel bir banka hesabına veya tarafların seçtiği bir bankadaki hesaba yapılır.

VII. Mülkiyetin Devri – Mülkiyet genellikle noter senedinin imzalandığı gün devredilir. Mülkün noter tasdikli imzasıyla yeni sahibine devredildiğinin unutulmaması önemlidir. Noter sonrası bulunduğunuz yerin Tapu Sicil Kayıt bürosuna giderek yeni mülkünüzün kayıt işlemlerini tapunuzla birlikte tamamlayın. Tescil işlemi sonrası mülkünüze ait bir numaranın (EIK numarası) yer aldığı kart alacaksınız. Bu numara ile tüm işlemlerinizi yapabilirsiniz. Evinizi satın aldığınız yerdeki belediyeye giderek emlak vergisi bilgilerinizi öğrenerek ödemenin yapılması gerekir.

Tüm bu bahsettiğimiz işlemleri yaparken yanınızda bir avukatın olması hem yasal süreçleri hem de sunulan belgelerin doğruluğunu kontrol etmenizi kolaylaştırır. Sunacağınız evrakları da Bulgarca hazırlamanız gerekir. Reşit Hukuk & Danışmanlık ofisi olarak sizlere Bulgaristan’da gayrimenkul satın alma sürecinde ekibimizle beraber yardımcı olmaktan mutluluk duyarız.

Bulgaristan’da emlak fiyatını pazarlık etmek normaldir, bu yüzden pazarlık etmekten çekinmemenizi tavsiye ederiz.  Çoğu mülk işlemi banka havalesi ile gerçekleşir. Nakit ödemeler yaklaşık 5.000 Euro ile sınırlıdır ve bu tutarın üzerindeki tüm tutarlar banka aracılığıyla yapılmalıdır. Bulgaristan’da sıfır bir mülk satın alırken, 16. maddeye uygun olduğundan emin olun. Bu, binanın gerekli tüm değerlendirmelerden geçtiğini ve oturulmaya uygun olduğunu gösterir.

En Az Kaç Paralık Gayrimenkul Satın Almak Gerekir ?

En az €312.000 değerinde gayrimenkul alımı yapılmalıdır.

Mülk Türü

Konut veya ticari mülk olabilir; dağınık yatırım da kabul edilir

Başvuru Süreci

1. Ön anlaşma + tapu sözleşmesi + banka dekontu
2. Bulgaristan Konsolosluğu’ndan Type D vize alınır (yaklaşık 35–60 gün)
3. Bulgaristan’a giriş sonrası Göç Müdürlüğü’ne uzun süreli oturum başvurusu yapılır. Sonuç genellikle 14 gün içinde çıkar.

Gayrimenkul Alarak Ne Kadarlık Bulgaristan Oturumu Alınabilir ?

İlk oturum genelde 1 yıl geçerli olup, yatırım devam ettiği sürece yenilenebilir. 5 yıl kesintisiz uzun dönem oturumu sonrasında permanent residence alınabilir

Bulgaristan’da Gayrimenkul Alarak Vatandaş Olabilir misiniz ?

Evet gayrimenkul alarak Bulgaristan’da ikamet şartını yerine getirerek, kalıcı oturum sonrası, genellikle 5 yıl daha yasal ikamet şartıyla vatandaşlık başvurusu yapılabilir.

Gayrimenkul Almak İçin Gerekli Temel Belgeler Nelerdir ?

• Pasaport + biyometrik fotoğraf
• Tapu kaydı (BGN 600.000 yeterli)
• Banka ödeme dekontu (tam ödenmiş tutar)
• Sağlık sigortası
• Sabıka kaydı
• İkamet adresi (kira veya tapu)
• Taşınmazın bulunduğu yeri gösteren kroki, kadastro şeması veya belgesi;

• Gayrimenkulün geçerli bir vergi değerlendirmesi;
• Tapu Sicil Müdürlüğü tarafından verilmiş haciz belgesi;
• Taraflardan biri tüzel kişi ise – Ticaret Sicilinden alınacak faaliyet belgesi ve şirket yönetim organının taşınmaz satın alımına ilişkin kararı;
• Taraflar, Adalet Bakanlığı tarafından onaylanmış bir şablon olan vatandaşlık ve medeni hal beyanını noter huzurunda sunmakla yükümlüdür. Taşınmaz mülkiyet haklarının belgelendirildiği, devredildiği, değiştirildiği veya sona erdirildiği parasal işlemlerde, taraflar noter huzurunda, kararlaştırılan tutarın işlemin gerçek kararlaştırılan bedeli olduğunu beyan ederler. Ayrıca, taşınmazı devreden, vergi, resim ve sosyal güvenlik primleri için uygulanabilir bir yükümlülüğü olmadığına dair yazılı bir beyan sunmakla yükümlüdür. Taşınmaz için vadesi gelmiş vergi yükümlülükleri olup olmadığı, vergi tarhiyatında belgelendirilir. Devredenin yukarıda belirtilen devlet ve belediye yükümlülüklerinin varlığını beyan etmesi halinde, taşınmazın devri ancak bunların ödenmesinden veya borçlunun yükümlülüklerinin satın alma bedelinden mahsup edilmesine yazılı onay vermesinden ve alıcının ilgili tutarı doğrudan bütçeye aktarmasından sonra gerçekleşebilir;
• Taraflardan herhangi birinin bulunmaması halinde vekaletname – bu durumda içeriği ve tarafların imzaları aynı anda noter tarafından doğrulanmalıdır;
• Vergi, elektrik, su ve ısınma faturalarının ödenmesine ilişkin güncel makbuzlar;

Maliyet ve Vergisel Durum

Evinizi satın alırken noterlik (%0,10 – %1,50), tescil (%0,10), emlakçı ( %%2,5 – %3) avukatlık (anlaşmanıza göre) ücretleri ödemeniz gerekebilir. Ayrıca evi satın saldığınız taraf bir şirket ise KDV de ödemek zorunda kalabilirsiniz. Bunların dışında yıllık olarak evinizin bulunduğu belediyeye emlak ve çevre temizlik vergisi ödemeniz gerekir.

Varna’da 50.000 Euro değerinde bir daire satın alma örneğini ele alalım:

Noter Ücretleri: 750 – 1000 Euro,
Kayıt Ücretleri: 50 Euro,
Hukuk Hizmetleri: 500 – 1000 Euro,
Acente Komisyonları: 1500 – 2500 Euro,
Devlet Vergileri ve Ücretleri: 1000 – 1500 Euro.

Olmak üzere toplam ek maliyetler 3800 ila 6000 Euro arasında değişebiliyor.

Bulgaristan’da gayrimenkul satın alma, şirket kurulumu, soybağı yoluyla Bulgaristan vatandaşlığı, temsilcilik açma, aile birleşimi, eş üzerinden Bulgaristan vatandaşlığı gibi tüm hukuki süreçlerde Reşit Hukuk & Danışmanlık olarak siz kıymetli müvekkillerimiz ve müvekkil adaylarımızın yanındayız.

Ayrıca tüm balkan ülkelerinde, Romanya, Kosova, Arnavutluk, Karadağ, Sırbistan, Kuzey Makedonya, Yunanistan gibi ülkelerde de sizlerin hukuki olarak yanında olmaya devam etmekteyiz. Ofisimize 0216 504 58 26 ve 0533 197 74 16 numaralı hatlardan ulaşabilirsiniz.

Avukat Hüseyin ACAR
Reşit Hukuk & Danışmanlık
Kurucu Avukat

BULGARİSTAN’DA GAYRİMENKUL ALARAK OTURUM İZNİ VE VATANDAŞLIK yazısı ilk önce Reşit Hukuk Bürosu üzerinde ortaya çıktı.

Kosova’da şirket kurulumu süreci Avrupa Birliği standartlarına benzer şekilde işler. Kosova’daki tüm işletmeler ve ticari unvanlar Kosova İşletme Tescil Kurumu’nda olmak zorundadır. Süreci kısa sizlere adım adım şu şekilde açıklayabiliriz;

Birinci Adım (Şirket Türünü Belirleme)

İşletme kaydı, Ticaret ve Sanayi Bakanlığı’na bağlı İşletme Kayıt Ajansı (KBRA) tarafından yapılır. (https://arbk.rks-gov.net/) İlk kayıt başvurusu, Kosova Ticaret Kayıt Ajansı’nın (KBRA) herhangi bir belediye merkezine yapılmalıdır. Şirketinize konum seçiminin, ana ofis veya faaliyet alanıyla uyumlu olmalıdır. Ayrıca, hem yabancı yatırımcıyı teşvik etmek hem de mevcut yerli ve yabancı yatırımları korumak için, yerli ve yabancı yatırımcılara eşit muamele edilmesini sağlayan Yabancı Yatırım Yasası mevcuttur.

Yasal bir işletme yürütmek için, yabancı ve yerel yatırımcıların, aşağıdaki işletme türlerinden biri olarak, Kosova Ticaret ve Sanayi Bakanlığı bünyesindeki İşletme Kayıt Ajansı’na işletmelerini kaydettirmeleri gerekmektedir:

1.Bireysel İşletme (Individual Business)
2. Kolektif Ortaklık (General Partnership)
3. Ortaklık (Partnership)
4. Limited Şirketler (Limited Liabilities Companies (L.L.C)
5. Anonim Şirketler (A.Ş.) (Joint Stock Companies (J.S.C.))
6. Yabancı Şirket (Foreign Company)
7. Sosyal Mülkiyetli İşletmeler (Socially Owned enterprises)
8. Kamu İşletmeleri (Public Enterprises)
9. Tarım Kooperatifleri (Agricultural Cooperatives)

Kosova’da en yaygın şirket türleri:

• Tek Kişilik Şirket (Individual Business – Sh.P.K.)
• Limited Şirket (Limited Liability Company – Sh.P.K.)
• Anonim Şirket (Joint Stock Company – J.S.C.)

Yabancı yatırımcılar genellikle Limited Şirket (Sh.P.K.) kurmayı tercih eder. Bu şirket türlerinden sizlere hangisinin en uygun olacağını belirleme aşamasında ofisimiz ile iletişime geçerek detaylı bilgi alabilirsiniz. Size ve planlamalarınıza en uygun olan şirket türünü belirledikten sonra, şirketinize isim belirlemeniz gerekmektedir.

İkinci Adım (Şirket İsmini Belirleme)

Şirketinize isim belirledikten sonra, Kosova Ticaret ve Sanayi Odası (KCC) veya İşletme Kayıt Ajansı (ARBK) üzerinden şirket adının uygunluğu kontrol edilir. Şirket adının uygun görülmesi halinde bir diğer aşama olan şirket kuruluş belgelerinin hazırlanması sürecine geçiş yapılabilir.

Üçüncü Adım (Kuruluş Belgelerinin Hazırlama)

Başvuru Formunun Doldurma (Application Form)
Başvru formunu herhangi bir KBRA merkezinden veya KBRA web sitesinden indirilebilirsiniz.

Kuruluş Sözleşmesinin/ Şirket Tüzüğünün Hazırlanması (Statute veya Memorandum of Association)

Ortakların kimlik bilgileri (yerli/yabancı), Sermaye beyanı (Minimum sermaye sektöre göre değişebilir)

Şirketinizin Türkiye’de Hazırlanması Gerekli Tüm Belgelerin Hazırlanması

 Şirketinizin Türkiye’de Anonim veya Limited Şirketi olması durumuna göre hazırlanacak belgelerin listesi değişebilir. Bunun için ofisimiz ile iletişime geçebilirsiniz.

NOT: Şirket kuruluş işlemlerini ofisimiz olarak sizlerden vekalet alarak tüm süreci bizler sizin adınıza profesyonel bir şekilde yapmaktayız.

Dördüncü Adım (Şirketin Noter Onayının Alınması ve Tescili)

Hazırlanan belgeler noterde onaylatılır ve İşletme Kayıt Ajansı’na (ARBK) tescil işlemleri için başvuru yapılır. Burada herhangi bir evrak eksikliği olması durumunda başvuru işlemlerinin ret ile sonuçlanabilir. Şirketinizin faaliyet türüne göre ek lisanslar gerekebilir (örneğin, inşaat, gıda, turizm gibi sektörler)

Beşinci Adım (Vergi Kaydının Açılması ve Banka Hesabı Açılışı)

Kosova Vergi İdaresi (Tax Administration of Kosovo – TAK) üzerinden vergi numarası alınır. Şirket, KDV (VAT) kaydı yaptırmalıdır (yıllık cirosu 30.000 EUR’u aşan şirketler için zorunlu). Banka hesabı açmak için bazı bankalar fizikî olarak şirket temsilcilerinin imzasını isteyebilir.

Kosova’da bir bankada şirket hesabı açılır. Minimum sermaye miktarı şirketin türüne göre değiştiğinden gerekli olan sermaye miktarı yatırılır.

Altıncı Adım (Eğer Personel Alınacaksa Bunların Kayıtlarının Yapılması)

Çalışanlar için Kosova Emeklilik ve Sosyal Sigortalar Kurumu (Pension and Disability Insurance Fund)‘na kayıt yapılır. Çalışan başına Kosova asgari ücretinin altında bir maaş gösterilemediğinden bu süreçte gerek çalışanların sigortalarının yapılması gerekse sözleşmelerinin yapılması aşamalarında hem hukuki hem de muhasebe desteği alınmasını tavsiye ederiz. Ayrıca, şirketin düzenli muhasebe kayıtları tutması ve yıllık vergi beyannamelerini sunması gerekir.

Bizler bu süreçte sizlere Reşit Hukuk & Danışmanlık Bürosu olarak Kosova daki tüm süreci yönetmekteyiz.

Kosova’da Şirket Süresi ve Şirket Kurma Maliyeti

Süre: 1-4 hafta (Bu süreler şirketin türüne göre değişebilmektedir.)
NOT: Burada süreler Şirket kuruluşu için ayrı, banka hesabı açılması için ayrı ve yine şirket temsilcileri için oturum izinlerinin alınması için ayrı süreler belirlenecektir.

Maliyet: Kosova’da şirket kurma maliyetleri bizim hukuki danışmanlık ücretimiz dahil olmak üzere 3.000 EURO’dan başlamaktadır. Bu miktar şirketinizin türüne ve yatırımınızın büyüklüğüne göre artabilecektir. Sizlere daha net bir maliyet çıkarabilmemiz için ofisimiz ile iletişime geçebilirsiniz.

Kosova’da Vergi Oranları

Kosova’da şirketler için Kurumlar Vergisi standart olarak %10 olarak belirlenmiştir. KDV oranı belli bir miktarda cüronun üzerine çıkıldığı zaman ve yerel satışlar yapılmaya başlandığı zaman çıkabilmektedir. Kosova’daki işverenler, çalışanlarının brüt maaşlarının %5’i oranında aylık sosyal güvenlik katkı payı ödemekle yükümlüdür. Yabancılara yönelik 0% temettü vergisi, Kooperatif yoksa ayrıca stopaj uygulanmaz

Kosova’da Oturma İzni Alma

Türk vatandaşları vize almadan 90 güne kadar Kosova’da kalabilir, ancak uzun süreli oturum için izin alınmalıdır. Reşit Hukuk & Danışmanlık Bürosu olarak oturum izni alınması süreçlerinde de yine sizlerin yanında oluyoruz ve tüm süreci bizler yönetiyoruz.

Kosova Şirket Kaydının Avantajları

Kosova, Avrupa ve Orta Asya’daki diğer ülkelere kıyasla en düşük vergi rejimine sahiptir. Kosova’daki şirketler, yalnızca %10’luk standart oranda kurumlar vergisine tabidir. Kosova ekonomisi, 7,27 milyar ABD doları GSYİH ve %3 yıllık büyüme oranıyla hızla büyüyen ve güçlü bir ekonomidir.

2 milyondan fazla nüfusuyla Kosova, %75’i 35 yaşın altında olan Avrupa’nın en genç nüfusuna sahiptir. Kosova, yaklaşık 500 milyon tüketicinin oluşturduğu Avrupa Birliği ve komşu pazarlara ücretsiz erişime sahiptir.

Kosova Cumhuriyeti, yabancı yatırımları teşvik etmek ve yatırımcıları korumak amacıyla farklı ülkelerle ikili ticaret anlaşmaları imzalamıştır. Bu ülkeler arasında ABD, Belçika, Türkiye, Makedonya ve Katar bulunmaktadır.

Avukat Hüseyin ACAR
Reşit Hukuk & Danışmanlık Bürosu
Kurucu Avukat

ADIM ADIM KOSOVA’DA ŞİRKET KURULUM SÜRECİ yazısı ilk önce Reşit Hukuk Bürosu üzerinde ortaya çıktı.

Etnik köken olarak Boşnaklar, Sırplar ve Hırvatların yaşadığı Bosna Hersek, Müslüman, Ortodoks ve Katoliklerin yaşadığı topraklardır. 15. Yüzyıldan itibaren Osmanlı İmparatorluğu tarafından yönetilen bölge, 1878’de Avusturya-Macaristan’ın kontrolüne girdi ve daha sonra I. Dünya Savaşı’nın patlak vermesinde önemli bir rol oynadı. Avusturya-Macaristan İmparatorluğu, 5 Ekim 1908 tarihinde Bosna-Hersek’i ilhak etmiştir. Osmanlı Devleti’nin bu ilhaka tepkisi ise protesto seviyesinde kalmıştır ancak protesto bir sonuç vermemiştir ve Osmanlı Devleti ilhak kararını Nisan 1909’da kabul etmek durumunda kalmıştır. İlhak kararının ardından yalnızca 1910 yılında on yedi bin Bosnalı daha Osmanlı topraklarına göç etmiştir.1918’de yeni oluşturulan Sırplar, Hırvatlar ve Slovenler Krallığı’na dahil edildi ve burada kendi resmi statüsü yoktu.II. Dünya Savaşı’ndan sonra Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti’nin kurucu cumhuriyeti oldu. Bu devletin 1991’de dağılmasının ardından, Bosna-Hersek nüfusunun çoğunluğu 1992 referandumunda bağımsızlık için oy kullandı. Ancak ülkenin Sırp nüfusunun çoğu bağımsızlığa karşı çıktı ve referandumu boykot etti.

Savaş kısa sürede bölgeyi tüketti, Bosna-Hersek’teki etnik milliyetçiler, bazı durumlarda Sırbistan ve Hırvatistan’ın desteğiyle, kendilerine ait olduğunu iddia ettikleri toprakların kontrolünü ele geçirmeye çalıştılar. 1992 ile 1995 sonu arasındaki korkunç soykırım çalışması yapıldı ve binlerce müslüman öldürüldü.Bosna çatışmasına yapılan uluslararası müdahale nihayet 1995’in sonlarında Dayton Anlaşmaları adlı bir barış anlaşmasına yol açtı.

Bosna-Hersek vatandaşlık kanunu, 1990’ların sonundan bu yana birkaç kez güncellenmiştir. İşte kanunun yolculuğu:

 Bosna Hersek Vatandaşlık Kanunu Tarihçesi

• 1992: Bosna-Hersek’in bağımsızlığını takiben, ilk bağımsız vatandaşlık yasası yürürlüğe girdi
• 1997: Dayton Anlaşması sonrası, Yüksek Temsilci tarafından “Law on Citizenship” kabul edildi. 1 Ocak 1998’de yürürlüğe girdi
• Mevzuat, sonraki yıllarda altı kez revize edildi: 1999–2002–2003–2005–2009– 2013

BOSNA HERSEK VATANDAŞLIĞI HAKKINDA

‘Bosna Hersek Resmi Gazetesi’, No. 22/2016-birleştirilmiş metin)

Bosna-Hersek Vatandaşlık Kanunu’na özellikle 5. Maddesine göre bir kişi aşağıdaki yollarla Bosna-Hersek vatandaşı olabilir:

1. Doğumla Vatandaşlık (Jus sanguinis / soybağı esasına göre)

Bosna-Hersek vatandaşlığının otomatik olarak kazanıldığı yoldur: Torunlar doğrudan vatandaş olamaz; önce ebeveyn vatandaş olmalı.

  Soy yoluyla Bosna Hersek vatandaşlığının kazanılması (Madde 6)

Anayasanın yürürlüğe girmesinden sonra doğan çocuk, aşağıdaki hallerde soy yoluyla Bosna Hersek vatandaşlığını kazanır:

a) Çocuğun doğum yeri neresi olursa olsun, çocuğun doğumu sırasında her iki ebeveyni de Bosna-Hersek vatandaşı olan;

b) Çocuğun doğumu sırasında ebeveynlerinden biri Bosna-Hersek vatandaşı olan ve çocuk Bosna-Hersek topraklarında doğmuş olan;

c) çocuğun doğumu sırasında ebeveynlerinden biri Bosna-Hersek vatandaşı olan ve çocuğun yurtdışında doğmuş olması durumunda, aksi takdirde vatansız kalacak olan;

d) Yurt dışında doğmuş ve çocuğun doğumu sırasında ebeveynlerinden biri Bosna-Hersek vatandaşı ise, çocuğun 23 yaşına gelmesi halinde yetkili makama Bosna-Hersek vatandaşlığının tescili için başvuruda bulunması gerekir.

Madde 11

(1) Ebeveynlerinden biri Bosna-Hersek vatandaşlığını kazanmış olan 18 yaşını doldurmamış bir çocuk, Bosna-Hersek topraklarında geçici veya daimi ikamet izni almışsa vatandaşlığa geçme yoluyla Bosna-Hersek vatandaşlığını kazanma hakkına sahiptir.

(2) Bosna Hersek vatandaşlığına sahip bir ebeveyn, bu maddenin (1) numaralı fıkrası uyarınca küçük bir çocuk adına Bosna Hersek vatandaşlığının edinilmesini talep edebilir. Çocuk 14 yaşından büyükse, onun rızası gerekir.

Başvuru için gereken koşullar

• Ebeveyninizin vatandaşlık durumunu doğum zamanı itibarıyla kanıtlamanız gerekir (doğum belgeleri, vatandaşlık belgeleri vb.).
• Yurtdışında doğan çocuklar için başvuru süresi 23 yaşına kadar (veya vatansız kalma durumu varsa bu şart olmadan) geçerlidir.
• Başvuru genellikle Bosna-Hersek’in kendi nüfus idaresine veya dış temsilciliklerine yapılır.

2. Evlilik Yoluyla Vatandaşlık (Naturalizasyon)
3. madde : Bosna-Hersek vatandaşının yabancı eşi, aşağıdaki koşullar altında Bosna-Hersek vatandaşlığını kazanabilir:

• En az 5 yıl evli olmak,
• Son 3 yıl kesintisiz Bosna-Hersek’te ikamet etmiş olmak,
• Sabıka kaydı temiz olmalı,
• Vatandaşlığa başvuru yapılmalı (otomatik değil),
• Boşnakça bilmek,
• Evlilik cüzdanı,
• Pasaport,
• En az 4 adet biyometrik fotoğraf,

3. Başvuru Yoluyla Vatandaşlık (Naturalizasyon)

Yabancı uyruklular için genel şartlar:

• En az 8 yıl yasal ikamet (Evlilikte bu süre 3 yıla düşmektedir)
• Kalıcı oturum izni alınmış olması
• Sabıka kaydı temizliği
• Gelir, konut, sağlık güvencesi gibi kriterler
• Boşnakça, Hırvatça veya Sırpça yeterliliği

4. Yeniden Vatandaşlığa Kabul (Reakvizisyon)

Eskiden Bosna vatandaşı olan biri:

• Vatandaşlıktan resmi olarak çıktıysa,
• Soybağı, doğum, eski kimlik ve pasaport belgeleri varsa,
• Temiz sicile sahipse,

“Yeniden kabul” başvurusu yaparak vatandaş olabilir. Bu başvuruyu Bosna Hersek’ten yapabileceği gibi Bosna Hersek dışındaki resmi konsolosluklar aracılığıyla da yapılabilir.

5. Evlat Edinme ile Vatandaşlık

• Bosna-Hersek vatandaşı tarafından tam evlat edinilen çocuk, otomatik olarak vatandaş olur.

6. Vatansızlık Durumu Nedeniyle

• Doğumla hiçbir ülke vatandaşı olamayan çocuklar, Bosna’da doğmuşsa vatandaşlık kazanabilir.

7. Uluslararası Anlaşmalarla

• Bazı ülkelerle yapılan çifte vatandaşlık anlaşmaları kapsamında kişi vatandaş olabilir.
• Türkiye ile şu anda resmî çifte vatandaşlık anlaşması yoktur, ancak başvuru esnasında feragat talep edilebilir (istisnalar hariç)

Başvuru süreci: Adımlar

Başvurular doğrudan Bosna-Hersek’in İçişleri Bakanlığı’na, nüfus dairelerine veya konsolosluk kanalıyla yapılabilir. Evraklar incelenip uygun bulunursa vatandaşlık tescil edilir; kamuya duyurulabilir. Onay alındıktan sonra vatandaşlık belgesi ve pasaport başvurusu yapılabilir.

E-devletinize girerek soy belgenizi pdf olarak indirdikten sonra ofisimizin whatsap hattı olan 0533 197 74 16 numaralı hattımıza göndermenizi takiben bizler evrakınızı detaylı olarak inceleyip tarafınıza olumlu veya olumsuz olarak geri dönüş yapmış olacağız. Eğer olumlu olması halinde bizimle çalışmak isterseniz tüm detayları sizlere açıkladıktan sonra çalışmalara başlayabiliriz.

Reşit Hukuk & Danışmanlık Bürosu olarak ister Bosna Hersek ister başka bir yer olsun, sizlere ikinci bir vatandaşlık alma veya yeni bir ülkeye gitmenize, yatırım yapmanıza, oturum veya vatandaşlık almanıza yardımcı olalım. Bosna Hersek i vatandaşlığını tercih etmek veya başka bir yerde çifte vatandaşlık elde etmek istiyorsanız size yardımcı olabiliriz.

Avukat Hüseyin ACAR
Reşit Hukuk & Danışmanlık
Kurucu Avukat

BOSNA HERSEK VATANDAŞLIĞI NASIL ALABİLİRSİNİZ ? yazısı ilk önce Reşit Hukuk Bürosu üzerinde ortaya çıktı.

KISACA ARNAVUTLUK TARİHİ

MÖ 167 yılında Roma hâkimiyeti altına giren Arnavutluk coğrafyası, Osmanlı Devleti’nin 1417’de Arnavutluk’u fethederek Arnavut sancağını kurmasıyla ülke dört asırdan uzun bir süre Osmanlı hâkimiyetinde kalmıştır. 1912 yılında Osmanlı Devleti’nden ayrılarak bağımsızlığını ilan etmiştir.1925 yılında cumhuriyet ilan edilmiş ve Ahmed Zogu ülkenin ilk cumhurbaşkanı seçilmiştir. Zogu cumhurbaşkanı seçildikten üç yıl sonra kendini Arnavutluk Kralı ilan etmiştir.

Ülke, İkinci Dünya Savaşı’nın ardından yönetimi ele geçiren Enver Hoca rejimi altında yaklaşık 50 yıl kalmıştır. Başından itibaren baskıcı bir komünist rejim uygulayan Enver Hoca, dünyada bir ilk olarak ateizmi ülkenin resmî dini ilan etmiştir. 1990 yılında uygulanmaya başlanan reformlar ve çok partili sisteme geçilmesiyle birlikte komünist rejim sona ermiştir.

Arnavutluğun nüfusu 2025 yılında 3 milyona dayanmışken dünya üzerindeki Arnavut sayısıysa 9 milyona dayanmıştır. Şöyle ki, Arnavutluk’un EURO 2024 kadrosunda yer alan 26 oyuncudan sadece 8’i Arnavutluk doğumludur.

Ataları Arnavut kökenli olan yabancı bir vatandaş, başvuran ile ataları arasında üçüncü dereceye kadar doğrudan bir doğrusal akrabalık kurulması koşuluyla Arnavut vatandaşlığı kazanır.

Neden Arnavutluk?

Arnavutluk hükümeti, ekonomisine yardımcı olmak ve ülkenin Avrupa Birliği statüsünü kazanmasını hızlandırmak için reformlar başlattı. Arnavut pasaportunu dünyadaki en güçlü 50 pasaport arasında değerlendirilmektedir. Arnavut vatandaşları dünya çapında 115 ülke ve bölgeye vizesiz veya varışta vizeli seyahat edebilirler.

Arnavutluk Cumhuriyeti, Batı Balkanlar komşusu Kuzey Makedonya ile birlikte Temmuz 2022’de 27 AB Üye Devleti ile katılım görüşmelerine başladı. Arnavut vatandaşlarına 1992’den beri diğer ülkelerin vatandaşlığı veriliyor. Karadağ, Kosova, Kuzey Makedonya ve Yunanistan ile sınır komşusudur.

Kökenle Arnavut Vatandaşlığına Nasıl Başvurulur ?

Soy yoluyla Arnavut vatandaşlığı elde edebilirsiniz. Arnavutluk vatandaşlığını almanıza yardımcı olmak için doğum belgeleriyle en az bir Arnavut ebeveynden üçüncü nesile kadar Arnavut kökenli olduğunuzu kanıtlayabilirsiniz. Her iki ebeveyn de Arnavut vatandaşıysa çocuk Arnavut vatandaşlığı kazanır.

Kanunun 6. maddesinde, eğer atalarınız “Arnavut kökenli” ise, doğrudan soyunuzu ispat etmeniz halinde Arnavut vatandaşlığı kazanabileceğiniz belirtiliyor. Eğer ebeveyniniz —bir Arnavut’un torununun torunu— hala hayattaysa, önce Arnavut vatandaşlığını talep edebilir. Ve sonra siz de Arnavut ebeveyniniz aracılığıyla Arnavut vatandaşlığınızı talep edebilirsiniz.

Burada etnik kökenlerinizden vatandaşlık almak isterseniz dahi 3 yıldan fazla hapis cezasını gerektiren bir suç işlememiş olmanız gerekmektedir.  Bu eğer siyasi bir suç ise, Arnavutluk Vatandaşlık kanunu bu Siyasi suçları istisna tutabileceğini kabul etmiştir.

Arnavutluk vatandaşlığı alabilmek için en azından temel Arnavutça dil bilgisine hakim olmalısınız.

Arnavutluk vatandaşı olma başvurunuz Arnavutluk Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı’na iletilir.

Başka bir ülkedeyseniz, en yakın Arnavutluk konsolosluğu veya büyükelçiliği aracılığıyla başvuruda bulunabilirsiniz. Yurt dışındaki Arnavutluk’un her konsolosluğu veya büyükelçiliği başvurunuzu kabul edebilir.

Vatandaşlık başvurunuzu yaptıktan sonra 6 ay içinde, MIA Arnavut vatandaşlığı başvurunuzu sonuçlandıracaktır.

Başvurunun olumlu sonuçlanması halinde Arnavutluk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı yeni Arnavut vatandaşlarına kararnameler çıkarır ve bu kararnameyi 3 ay içinde gönderir.Arnavutluk vatandaşı olma başvurunuzun reddedilmesi halinde, Arnavutluk Cumhuriyeti’nin başkenti Tiran’ın bölge mahkemesine itiraz edebilirsiniz.

113/2020 sayılı “Arnavut Vatandaşlığı Hakkında” Kanun ile belirlenen kurallara ve düzenlemelere uyarsanız, doğum, köken veya vatandaşlığa geçme yoluyla Arnavut vatandaşı olursunuz.
Bu kanuna göre Vatandaşlık edinme yolları;

b) soy;
c) Arnavutluk Cumhuriyeti sınırları içerisinde doğmuş olmak;
ç)Vatandaşlığa geçme;
d) Evlat edinme.

Madde 6
Soy yoluyla vatandaşlığın kazanılması

1. Ataları Arnavut kökenli olan yabancı vatandaş, başvuran ile ataları arasında üçüncü dereceye kadar doğrudan doğruya hısımlık bulunması halinde Arnavut vatandaşlığını kazanır.
2. Bu durumda vatandaş, Arnavutluk vatandaşlığını kazanmak için başvuruda bulunmalıdır.

Arnavut soyundan geldiğini ispat eden kişinin bu Kanunun 8(1)(dh) ve (ë) maddeleri uyarınca gereklilikleri yerine getirmesi gerekir.

3. Arnavut kökenli olduğunun tespiti için gerekli belgeler Bakan tarafından yönetmelikle belirlenir.
4. maddenin dh) ülkesinde, Arnavutluk Cumhuriyeti’nde veya herhangi bir üçüncü ülkede, Arnavutluk yasalarının en az 3 (üç) yıl hapis cezası öngördüğü suçlardan kesin hükümle mahkûm edilmemiş olması. Bu kurala istisna, yalnızca mahkûmiyetin siyasi amaçlı olduğu tespit edilen durumlarda yapılır;
   ë) Arnavutluk Cumhuriyeti’nin kamu düzeni ve ulusal güvenliği açısından tehdit oluşturmamaktadır.
5. Her iki ebeveynin de vatandaşlığa geçme yoluyla Arnavutluk vatandaşlığını kazanması halinde, 18 (on sekiz) yaşını doldurmamış ve ebeveynleriyle birlikte yaşayan çocuğuna, 14-18 (on dört-on sekiz) yaşları arasında olması halinde ebeveynin başvurusu ve çocuğun rızası üzerine Arnavutluk vatandaşlığı verilir.
6. Ebeveynlerden biri vatandaşlığa geçerek Arnavut vatandaşlığı elde ederse, 18 (on sekiz) yaşından küçük çocuğuna, her iki ebeveyn veya ebeveynden biri tarafından talep edilmesi ve çocuğun Arnavutluk Cumhuriyeti’nde ikamet etmesi halinde Arnavut vatandaşlığı verilir; bu durumda diğer ebeveynin rıza göstermesi gerekir. Sadece diğer ebeveynin rıza gösterme konusunda objektif bir yetersizliğinin tespit edildiği durumlarda istisna yapılır.

Arnavut kökenli olduğunuzu ve Arnavut kökenli atalarınızın en fazla üç nesile kadar uzandığını kanıtlamanız gerekir. Vatandaşlık yalnızca ebeveynleri, büyükanne ve büyükbabaları veya büyük büyük ebeveynleri Arnavut vatandaşı olan başvuru sahiplerine açıktır.

Arnavut üst soyunuzu ispat ettikten sonra yapılacak mülkatta Arnavut diline dair temel bir seviyede olduğunuzu göstermeniz gerekecektir.

Bu arada Arnavut vatandaşlığı edinmenin alternatif yolları vardır ve sadece doğumla vatandaşlıktan bahsetmiyoruz.

Reşit Hukuk & Danışmanlık Bürosu olarak ister Arnavutluk Cumhuriyeti ister başka bir yer olsun, sizlere ikinci bir vatandaşlık alma veya yeni bir ülkeye gitmenize, yatırım yapmanıza, oturum veya vatandaşlık almanıza yardımcı olalım. Arnavut vatandaşlığını tercih etmek veya başka bir yerde çifte vatandaşlık elde etmek istiyorsanız size yardımcı olabiliriz.

Avukat Hüseyin Acar
Reşit Hukuk & Danışmanlık 

SOYBAĞI YOLUYLA ARNAVUTLUK VATANDAŞLIĞI NASIL ALABİLİRSİNİZ ? yazısı ilk önce Reşit Hukuk Bürosu üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye’de emekli maaşı alanların bu maaşlarını Bulgaristan’daki bankalara taşıyarak Bulgaristan’dan oturum almaları mümkündür. Bu oturum izniyle beraber tüm Avrupa ülkelerinde yani shengen bölgesinde serbest dolaşım hakkına sahip olunacaktır. Yani artık vize sorununu tamamen ortadan kaldırmış olacaksınız. Öncelikle emekli vatandaşımızın kendisine oturum izni aldıktan sonra aile birleşimi yoluyla eşine ve çocuklarına oturum izni alabilirsiniz. Böylelikle ailenin de vize problemi ortadan kalkmış olacak.

Bu oturum ilk aşamada 6 aylık veya 1 yıllık alınmaktadır. Daha sonra süreler uzatılarak uzun süreli oturuma çevrilebilir.Bu oturum izni ile Bulgaristan’da sürekli olarak yaşamak zorunda değilsiniz fakat daha sonra uzun vadeli oturum izni almak isterseniz yılın en azından yarısını orada yaşamanızı tavsiye ederiz.

Emekli maaşını taşıyarak oturumu aldıktan sonra avrupada serbest dolaşım olacak. 6 ayda 3 ay kalınabilir.

EMEKLİ  OLARAK SIRASIYLA ŞU İŞLEMLERİ YAPMANIZ GEREKİYOR,

Öncelikle C Vize yani turistik vize alarak Bulgaristan’a gidip bir banka hesabı açtırmanız ve hangi şehirde yaşayacaksanız o şehirde bir ev satın almanız veya kiralamanız gerekecektir. Bu durumda hali hazırda shengen vizesi olanlar veya yeşil pasaport sahibi olanlar vizeye gerek duymadan bu işlemleri yapabilirler. Biz Reşit Hukuk & Danışmanlık bürosu olarak vize işlemleriyle ilgilenmiyoruz, talep edenlere bu işleri yapan vize danışmanlık firması yönlendirebiliriz. Yine Bulgaristan’da ev satın almak isteyenlere veya kiralık tutmak isteyenlere de oradan emlak firmaları yönlendirebiliriz. Bu emlak işlerini yine biz yapmıyoruz.

Bulgaristan’dan bu evrakları aldıktan sonra Türkiye’ye gerelek burada D vize tipine Bulgaristan Konsolosluğu’ndan başvurmak gerekmektedir. D vize başvurunuzun onaylanması halinde Bulgaristan’a giderek işlemlere orada devam etmeniz gerekecek. D vize tipi kısaca oturum iznine giden süreçte başvurmanız gereken bir vize tipi iken en fazla 6 aylık verilmektedir ve bu süre sonunda sona erer. D vize aldıktan sonra bulgaristan’a gelip oturum iznine başvurmak gerekiyor.

EMEKLİLER İÇİN BULGARİSTAN D VİZE BAŞVURUSUNDA GEREKLİ EVRAKLARIN LİSTESİ;

D Vize Başvuru Formu,
Pasaport ve Kimlik Fotokopisi
Nüfus Kayıt Örneği (nüfus kayıt örneği türkçe olmalı ve eş çocuk dahil olmak üzer tüm ailenin kayıtlarını içermeli)
Sabıka Kaydı (arşiv kaydı içerikli olmalıdır.)
Kira Kontratı (kira kontratı en az 1 yıllık olmalı ve ev sahibinden beyanname alınmalı)
Banka Hesabı, (banka hesabınızı şahsen açmanızı tavsiye ederiz ve içinde en az 3-4 bin euro olmasını tavsiye ederiz, d vizeye başvururken 6-7 bin euro olmasını tavsiye ederiz oturumu aldıktan sonra paranızı isterseniz hemen çekebilirsiniz)
Sağlık Sigortası, (bulgaristandan yapmanızı tavsiye ederim en az 1 yıllık olmalı, hem vize hem de oturum için kullanılabilir, maaliyeti 100 euro civarındadır.)
Harç Ödemesi,
Emekli Olduğuna Dair Evrak (sgk dan alınacak) ve maaş çizelgesi (bankadan alınacak)
Türkiye’den Noterden 2 tane beyanname verilecek;

1. Ben bulgaristan’da uzun süreli yaşayacağım,
2. Ben emekli maaşımı bulgaristandan alacağım,

NOT: e-devlet üzerinden alınan belgelerin yine e devlet üzerinden apostillerinin yapılması artık mümkündür ve bunların tercümesi yaptırılarak bu evrak geçerli hale getirilebilir. (Mayıs 2025 itibariyle bu durum sadece sabıka kaydı ve nüfus kayıt örneği için geçerlidir)

Bulgaristan’dan yapılan oturum izni başvurunuzun orada hangi şehirde yaşamaya karar verdiyseniz o şehirdeki yabancılar göç idaresinden yapılması gerekmektedir, aksi durumda başvurunuz reddedilecektir. Başvurunuz ortalama 15 gün içerisinde sonuçlandırılmakta, onay almanız halinde oturum izniniz genelde 1 yıllık verilmekte bazı durumlarda ise 6 aylık olarakta verilebilmektedir.
Yine başvurunuz onaylandıktan sonra Oturum Kartınızı alma sırası geliyor ve burada teslimat süreleri 4 gün, 10 gün ve 1 aylık olmak üzere seçenek olarak sizlere sunuluyor.

Emeklilik üzerinden oturum aldıktan sonra oturum sahibinin aile birleşimi yapılabilir. Çocuklar için bu başvurular 18 yaşına kadar yapılabilirken çocuğun lise öğrencisi olması halinde bu sınır 21 yaşına kadar uzayabiliyor.

Avukat Hüseyin ACAR

EMEKLİ OLARAK AVRUPA’DA YAŞAMAK İSTEYENLERE: BULGARİSTAN OTURUM İZNİ VE ADIM ADIM TÜM SÜREÇ … yazısı ilk önce Reşit Hukuk Bürosu üzerinde ortaya çıktı.

1.TEKERRÜR NE DEMEKTİR?

Tekerrür, tekrarlanma anlamına gelen Arapça kökenli bir kelimedir. Suçta tekerrür durumunda hükümlünün infaz rejimi değişmekte, cezaevinde geçirilen süre uzamakta ve şartlar ağırlaşmaktadır. Kanun koyucunun tekerrür hükümlerini uygulama nedenlerinden biri suç işlemenin tekrarının önlenmesidir. İlk suçta ıslah olmayan hükümlünün yeni suç işlemesi durumunda infaz şartlarını ağırlaştırmakta ve kişinin ıslahı sağlanmaya çalışılmaktadır.

2.kez tekerrür ise, suçta tekerrür durumunun 2.kez gerçekleşmesi durumudur. Bu durumda infaz şartları daha fazla ağırlaşmaktadır.

– Mükerrer suç ne demek ?

Mükerrer tekrar edilen anlamına gelmektedir. Mükerrer suç, suçun yeniden işlendiğini ifade etmektedir.

2.TEKERRÜR ŞARTLARI NELERDİR ?

TCK 58’e göre önceden suç işleyen kişinin yeniden suç işlemesi durumunda tekerrür hükümleri uygulanır. Tekerrür hükümlerinin uygulanabilmesi için;

1.Önceki suça ilişkin alınan hapis cezasının infazından sonra kanunda belirtilen süre içerisinde yeni suçun işlenmesi : Tekerrür için önceden verilen ve kesinleşen bir mahkumiyet hükmü bulunmalıdır. Ancak tekerrür hükümlerinin uygulanabilmesi için cezanın infaz edilmiş olması şart değildir. Lakin tekerrür süresinin hesaplanmasında cezanın infaz zamanı önem taşımaktadır.

Önceden beş yıldan fazla hapis cezasına mahkumiyet halinde infazdan sonra 5 yıl içinde, önceden beş yıldan az hapis cezasına mahkumiyet halinde infazdan sonra 3 yıl içinde yeni suçun işlenmesi durumunda tekerrür hükümleri uygulanır. Bu süreler aşıldıktan sonra yeni suç işlenmesi durumunda tekerrür hükümleri uygulanmaz.

2.Kasten işlenen suçlarla taksirle işlenen suçlar ve sırf askeri suçlarla diğer suçlar arasında tekerrür hükümleri uygulanmaz : Taksirle işlenen suç sonrasında kasten bir suç işlenmesi ya da kasten suç işlenmesi sonrasında taksirle başka bir suçun işlenmesi durumunda ikinci suç için tekerrür hükümleri uygulanmaz.

3.Yabancı ülke mahkemelerinden verilen hükümler tekerrüre esas olmaz : Tekerrüre ilişkin hükümlerin uygulanabilmesi için mahkumiyet hükümlerinin Türk mahkemeleri tarafından verilmesi gerekmektedir. Bu kuralın istisnasını yabancı ülkede işlenen kasten öldürme, kasten yaralama, yağma, dolandırıcılık, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti ile parada veya kıymetli damgada sahtecilik suçları oluşturur. Bu suçlara ilişkin yabancı mahkemelerde verilen mahkumiyet hükümleri tekerrüre esas oluşturur.

4. Suç oluşturan fiillerin 18 yaşından sonra işlenmesi gerekmektedir. Fiili işlediği sırada onsekiz yaşını doldurmamış olan kişilerin işlediği suçlar tekerrüre esas olmaz.

Tekerrür hükümlerinin uygulanabilmesi için hükmolunan cezanın hapis cezası olması gerekmektedir. Adli para cezasına ilişkin hükümler tekerrüre esas olamaz. Nitekim Yargıtay 3. Ceza Dairesinin 2013/12702 Esas ,  2013/48219 Karar sayılı dosyasında bu hususa değinilmiştir :

‘’Sanık hakkında 5237 sayılı TCK’nin 58/3. maddesine aykırı olarak 5237 sayılı TCK’nin 86/2. maddesindeki seçenekli cezalardan adli para cezasının tercih edilmesine göre, tekerrür hükümlerinin uygulanabilmesi için tayin edilecek sonuç cezanın hapis cezası olması gerektiği gözetilmeksizin sanık hakkında tekerrür hükümlerinin uygulanmasına karar verilmesi…’’

3.TEKERRÜR DURUMUNDA NE OLUR?

TCK 58 de düzenlenen tekerrürün gerçekleşmesi durumunda bu husus kararda gösterilir. Yine mahkemenin ikinci suça ilişkin vereceği ceza konusunda kanunda sınırlama mevcuttur. TCK 58/3’te tekerrür halinde, sonraki suça ilişkin kanun maddesinde seçimlik olarak hapis cezası ile adli para cezası öngörülmüşse adli para cezasına değil hapis cezasına hükmolunacağı belirtilmiştir.

Yine TCK 58/6’da tekerrür halinde hükmolunan cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirileceği, mükerrir hakkında cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbiri uygulanacağı düzenlenmiştir. Bu husus da kararda açıkça belirtilir.

4.MÜKERRİRLERE ÖZGÜ İNFAZ REJİMİ HESAPLAMA

Kanunun 17.maddesinde düzenlenen infazın ertelenmesi kurumunun mükerrirlere uygulanamayacağı hükme bağlanmıştır. Yani mükerrirler açısından infazın ertelenmesi söz konusu olmaz, infaz derhal gerçekleştirilir.

İnfaz hesaplaması yapılırken suç tarihi, hükümlünün yaşı, işlenen suç, suçun kesinleşme tarihi, suçun tekerrüre esas olup olmadığı önem taşımaktadır. 5275 sayılı kanunun 108.maddesinde mükerrirlere özgü infaz rejimi düzenlenmiştir. Tekerrür ceza hesaplaması diğerlerine göre değişiklik göstermektedir.

Mükerrirlere özgü infaz rejimi sadece mükerrir suçlulara uygulanmamaktadır TCK 58/9 gereğince bu infaz rejimi itiyadi suçlu, suçu meslek edinen kişi veya örgüt mensubu suçlu hakkında da uygulanır.

Mükerrirlere özgü infaz rejimini diğerlerinden ayıran en önemli fark koşullu salıverme süresinin uzamasıdır. Koşullu salıverme süreleri şu şekildedir:

108.maddenin 9.maddesi uyarınca 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 102/2 de tanımlanan cinsel saldırı suçundan, 103. maddesinde tanımlanan çocukların cinsel istismarı suçundan, 104/ 2-3’te düzenlenen reşit olmayanla cinsel ilişki suçundan, 188. maddesinde tanımlanan uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan verilen süreli hapis cezaları bakımından koşullu salıverilme oranı, dörtte üç olarak uygulanır. Peki 3/4 ceza ne demektir?

3/4 ceza, mahkemece verilen hapis cezasının 3/4’ünün infaz kurumlarında çektirilmesi sonrasında koşullu salıvermeden yararlanılması anlamına gelir. Ayrıca söz konusu suçları işlemiş olan hükümlünün (uyuşturucu ticareti hariç) denetim süresi içerisinde tıbbi tedaviye tabi tutulmak , tedavi amaçlı programlara katılmak, suçun mağdurunun oturduğu ve çalıştığı yerleşim bölgesinde ikamet etmekten yasaklanmak, mağdurun bulunduğu yerlere yaklaşmaktan yasaklanmak, çocuklarla bir arada olmayı gerektiren bir ortamda çalışmaktan yasaklanmak, çocuklar hakkında bakım ve gözetim yükümlülüğünü gerektiren faaliyet icra etmekten yasaklanmak yükümlülüklerinden bir ya da birkaçına infaz hakimi tarafından hükmedilir. Bu hüküm çocuk hükümlüler açısından uygulanmaz.

Mükerrirlere özgü denetimli serbestlik TCK’nın 58/6 maddesinde düzenlenmiştir. Bu nedenle 5275 sayılı kanunun 108.maddesinin 4.fıkrasında infaz hakiminin mükerrir hakkında cezanın infazının tamamlanmasından sonra başlamak ve bir yıldan az olmamak üzere denetim süresi belirleyeceği hükme bağlanmıştır. 6.fıkrada bu sürenin infaz hakimi tarafından artırılabileceği düzenlenmişse de uzatma süresi 5 yılı geçemez.

İnfazdan sonra devam eden denetim süresi içinde kendilerine yüklenen yükümlülüklere ve yasaklara aykırı hareket eden mükerrirlerin disiplin hapsine tabi tutulacağı 7.fıkrada düzenlenmiştir. On beş günden az ve üç aydan fazla olmayan disiplin hapsine infaz hakimince hükmedilir.

-2. kez mükerrirlere özgü infaz rejimi hesaplama

2.kez mükerrirlerde yukarıda belirtilen koşullu salıverme durumu söz konusu olmaz. Bu kişiler haklarında verilen cezanın tamamını cezaevinde geçirirler. Kanunun 14.maddesinde kasıtlı suçlardan toplam üç yıl veya daha az hapis cezasına mahkum olanların doğrudan açıkcezaevine konulacağı belirtilmiştir. Ancak 2.kez mükerrir olanların hapis cezası 3 yıldan az olsa da açıkcezaevine alınmazlar. Yani 2.kez mükerrirlerin cezalarının tamamını kapalı cezaevlerinde infaz edilir.

İnfazın ertelenmesi 2.kez mükerrirler için de uygulanmaz.

Kişinin özgürlüğü en değerli varlıklardandır. Bu nedenle infaza ilişkin sorularınız için alanından uzman avukatlarımızdan randevu alınız.

Av.Sema Nur Deveci Ustundağ

Av.Hüseyin Acar

TCK 58’E GÖRE TEKERRÜR HÜKÜMLERİ VE CEZA HESAPLAMA NASIL YAPILIR ? yazısı ilk önce Reşit Hukuk Bürosu üzerinde ortaya çıktı.

1.İSTİNAF YOLU NEDİR?

İstinaf, ilk derece mahkemelerinin vermiş olduğu kararları inceleyen mahkemedir. İstinaf mahkemeleri bölge adliye mahkemeleri ile bölge idare mahkemesidir.

Yargı, idari ve adli olmak üzere ikiye ayrılır. İdari yargının ilk derece mahkemeleri vergi ve idare mahkemeleridir. Üst yargı mercii bölge idari mahkemesi, en üst mercii ise Danıştay’dır.

Adli yargı ise ceza ve hukuk yargısı olmak üzere ikiye ayrılır. İlk derece ceza mahkemeleri, asliye ceza mahkemeleri ve ağır ceza mahkemeleridir. Üst derece mahkemesi ise bölge adliye mahkemeleridir. En üst mercii ise Yargıtay’dır.

Hukuk yargısında ise çok fazla ilk derece mahkemesi vardır. Her mahkeme kendi alanına ilişkin davalara bakmakta, o alanlarda uzmanlaşmaktadır.  Bunlardan bazıları asliye hukuk mahkemesi, sulh hukuk mahkemesi, aile mahkemesi, iş mahkemesi, asliye ticaret mahkemesidir. Bu mahkemelerin üstü bölge adliye mahkemeleridir. En üst mercii ise Yargıtay’dır.

Bölge Adliye Mahkemelerinin 26.09.2004 tarihli 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev Ve Yetkileri Hakkında Kanunla kurulması kabul edilmiş, söz konusu kanun kapsamında 20.07.2016 tarihinde 7 ilde faaliyete geçmiştir. Halihazırda 18 bölge adliye mahkemesi faaliyet göstermektedir.

Bölge İdare Mahkemelerinin ise 20.1.1982 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanan 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri Ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu Ve Görevleri Hakkında Kanunla kurulması kabul edilmiş, 20.07.2016 tarihinde 7 ilde faaliyete geçmiştir. Halihazırda 9 bölge idare mahkemesi faaliyet göstermektedir.

2.İSTİNAF BAŞVURUSU NEDİR?

İstinaf başvurusu, ilk derece mahkemesi kararına karşı üst mahkemeye başvurulmasıdır. İstinafa başvurmak için birtakım masraf ve harçlar yatırılır.

Süresi içerisinde dilekçenin sunulması ve harç ve giderlerin yatırılması ile dosya bölge adliye/idare mahkemesine gönderilir.

– İstinafa gitmek ne demek?

İstinafa gitmek, ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yoluna başvurulmasıdır. HMK 342 gereği hukuk davalarında istinafa bir dilekçe ile başvurulmaktadır. Ceza Muhakemesi Kanununun 273.maddesinde ise ceza davalarında istinafa başvurunun mahkemeye bir dilekçe verilmesi veya zabıt katibine bir beyanda bulunulması suretiyle yapılacağı düzenlenmiştir. Beyanla yapılan başvuruda  beyan tutanağa geçirilir ve tutanak hakime onaylattırılır.

İdari Yargılama Usulü Kanununun 45.maddesine göre ise idari davalarda istinaf yoluna başvurunun dilekçe ile yapılacağı düzenlenmiştir.

– Dava istinafta ne demek? Dosya istinafta ne demek ?

Davanın istinafta olması, bölge adliye/idare mahkemesince dosyanın yeniden inceleneceği anlamına gelmektedir.

3.İSTİNAF MAHKEMESİ NASIL KARAR VERİR?

Yukarıda açıklandığı üzere Türk yargısı çeşitli kollara ayrılmıştır. Adli yargı olarak bilinen hukuk ve ceza yargılaması için ayrı kurallar ve kanunlar bulunur. Yine idari yargılama adli yargılamadan farklı olup ayrı kanunu vardır. Mahkemelerin uygulaması gereken hukuk kuralları ve vereceği kararlar şu şekildedir:

1.Hukuk davalarında istinaf mahkemesi Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353.maddesi gereğince inceleme sonunda aşağıdaki şekilde karar verebilir:

1.Kararın kaldırılması : İlk derece mahkemesi kararının kaldırılması durumunda dosya yeniden karar verilmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilir.

2.Başvurunun esastan reddi : Bu durumda ilk derece mahkemesi kararının doğru olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

3.Düzeltilerek karar verme : İlk derece mahkemesince kanunun uygulanmasında hata yapılmışsa ya da gerekçede hata varsa ve bu hatanın giderilmesi için yeniden yargılamaya ihtiyaç duyulmuyorsa istinaf mahkemesi kararı düzeltir.

4.Duruşma açılarak karar verilmesi : Mahkemenin duruşma açması gereken durumlarda BAM duruşma açarak dosya hakkında yeniden karar verir. Bu durumda mahkeme başvurunun esastan reddine karar verebileceği gibi ilk derece mahkemesinin kararını kaldırarak yeni bir hüküm de kurabilir.

2.Ceza yargılamalarında Ceza Muhakemesi Kanununun 280.maddesi gereğince Bölge adliye mahkemesi aşağıdaki şekilde hüküm kurabilir:

1.Başvurunun esastan reddi : İlk derece mahkemesi kararının kanuna ve hukuka uygun olduğu durumlarda bu şekilde karar verilir.

2.Hukuka aykırılığın düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi : Bu şekilde verilecek kararın birden fazla nedeni olabilir. Madde bentlerinde bu durum şu şekilde açıklanmıştır:

B bendi : Cumhuriyet savcısı tarafından yapılan istinaf başvurusunda cezanın alt hadden verilmesi gerekiyorsa BAM hukuka aykırılığı düzelterek başvurunun reddine karar verir.

C bendi : Sanık hakkında daha az ceza verilmesi ya da ceza verilmesine yer olmadığına dair kararın verilmesi gereken durumlarda, hukuka aykırılığın başka bir araştırmaya ihtiyaç duyulmadan giderilebileceği durumlarda BAM hukuka aykırılığı düzelterek başvurunun reddine karar verir.

D bendi : davanın reddine karar verilmesi veya güvenlik tedbirlerine ilişkin hatalı kararın düzeltilmesi gereken ancak başka bir araştırmaya ihtiyaç duyulmaması durumunda BAM hukuka aykırılığı düzelterek başvurunun reddine karar verir.

3. Hükmün bozulması : 2 halde bu yönde karar verebilir.

E bendi : İlk derece mahkemesi kararının CMK 289 da belirtilen nedenlerle hukuka aykırı olması durumunda hükmün bozulmasına ve dosyanın yeniden incelenmek ve hükmolunmak üzere hükmü bozulan ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilebilir. Ancak 289. Maddede düzenlenen g ve h bentlerine aykırılık durumlarında bu yönde karar verilemez. Bu nedenler kararın gerekçesiz olması ve mahkeme kararı ile savunma hakkının sınırlandırılmış olmasıdır.

F bendi : Yargılama için soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmediği veya önödeme ve uzlaştırma usulünün uygulanmadığının anlaşılması ya da davanın ilk derece mahkemesinde görülmekte olan bir dava ile birlikte yürütülmesinin zorunlu olması halinde karar bozularak ilk derece mahkemesine geri gönderilir.

4.Duruşma açılmasına karar verir ve yargılamayı kendisi yapar : Gerekli görülen hallerde istinaf mahkemesi duruşma açarak davanın yeniden görülmesine karar verir. Duruşma sonunda istinaf başvurusu esastan reddedilebilir ya da istinaf mahkemesi kararı kaldırarak kendisi yeni bir hüküm kurar.

3.İdari Yargılama usulü kanununun 45.maddesi gereğince bölge idare mahkemesi aşağıdaki şekilde karar verebilir:

1.Başvurunun esastan reddi : İlk derece mahkemesi kararının kanuna ve hukuka uygun olduğu durumlarda bu şekilde karar verilir.

2.Maddi yanlışlıkların düzeltilerek esastan red kararı : Kararda düzeltilmesi gereken hususların bulunması ve bunun yeniden yargılamayı gerektirmemesi durumunda maddi hatalar düzeltilerek esastan red kararı verilir.

3.Başvurunun kabulü ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesi : Davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hakim tarafından bakılmış olması hallerinde başvuru kabul edilerek dosya ilk derece mahkemesine gönderilir.

4. Başvurunun kabulü ve karar verme : İstinaf başvurusunun kabul edilmesi için ilk derece mahkemesi kararında hukuka aykırılık bulunması gerekmektedir. Bu durumda BİM, işin esasına girerek dosya hakkında yeni bir karar verir.

4.İSTİNAF SINIRI NEDİR? 

İlk derece mahkemelerinin vermiş olduğu bazı kararlar KESİNLİK sınırında kalmaktadır. İlk derece mahkemelerinin kesin nitelikte vermiş olduğu kararlara karşı istinaf yoluna başvurulamaz.

2024 istinaf sınırı asliye hukuk, asliye ticaret, sulh hukuk ve tüketici mahkemeleri için 28.250 TL iken 2025’te bu sınır %43,93 TL artırılmıştır. 2025 istinaf sınırı 40.000 TL’dir. İcra mahkemeleri için istinaf sınırı ise 2025 yılında 95.000 TL’dir.

Ceza davaları açısından parasal sınır yoktur, ceza yargılamasında sanık hakkında verilen cezanın türü ve miktarı istinaf yoluna başvurulma hakkını belirlemektedir. Ceza Muhakemesi Kanununun 272.maddesinde aşağıda sayılan hükümler aleyhine istinaf yoluna başvurulamayacağı, ilk derece mahkemesi kararının kesin olduğu hükme bağlanmıştır. Bu cezalar şu şekildedir:

1.Sanık hakkında verilen 15 bin TL dahil adli para cezasına mahkûmiyet hükümleri kesindir. Ancak bu cezanın doğrudan verilmiş olması gerekir, yani hapis cezasından çevrilen adli para cezaları bu kapsamda değerlendirilmemektedir.

2.Üst sınırı 500 günü geçmeyen adlİ para cezasını gerektiren suçlardan beraat hükümleri kesindir.

3.Kanunlarda kesin olduğu yazılı bulunan hükümlere kesin niteliktedir.

Bu kararlara karşı istinaf yoluna başvurulamaz.

Ancak istinaf yoluna başvurulmamış olsa dahi onbeş yıl ve daha fazla hapis cezalarına ilişkin hükümler, bölge adliye mahkemesince re’sen incelenir.

2024’te bölge idare mahkemeleri için sınır 31.000 TL iken  2025 yılında bu sınır 44.000 TL’dir.

5.İSTİNAF BAŞVURU SÜRESİ

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 345.maddesi gereğince hukuk davalarında istinaf kanun yoluna başvuru süresi kararın tebliğinden itibaren 2 haftadır. Özel kanunlarda özel başvuru süreleri öngörülebilir. Aile mahkemesi istinaf süresi de 2 haftadır.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 273.maddesine göre ceza davalarında istinafa başvuru süresi 2 haftadır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45.maddesine göre idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir.

6.TEMYİZ VE İSTİNAF FARKI NEDİR ?

Temyiz ve istinaf üst derece mahkemeleridir. Üç aşamalı yargı sisteminin birinci basamağında ilk derece mahkemeleri, ikinci basamağında istinaf mahkemeleri, üçüncü basamağında ise temyiz mahkemeleri yer alır.

Ülkemizde istinaf mahkemeleri bölge adliye mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleridir. Temyiz mahkemeleri ise Yargıtay ve Danıştay’dır. Bu nedenle temyiz ve istinaf arasındaki temel fark mahkeme farkıdır.

İstinaf mahkemesine başvurulmaksızın temyiz mahkemesine başvuru mümkün değildir. İstinaf mahkemesince incelenmeyen kararlara karşı temyiz yoluna gidilemez.

İstinaf mahkemesince verilen bazı kararlara karşı temyiz kanunyoluna başvurulabilir. Bu kararlarda da istinafta olduğu gibi sınırlamalar mevcuttur. Bu sınırlamalar idari davalar ile hukuk davalarında parasal sınır, ceza davalarında ise verilen cezanın niteliği ile süresine ilişkindir.

Başvurulacak kanun yolunun yanlış gösterilmesi yargılamayı uzattığı gibi hak kayıplarına neden olabilmektedir. Bu nedenle alanında uzman bir avukattan yardım almanız tavsiye edilir.

Av.Sema Nur Deveci Ustundağ

Av.Hüseyin Acar

İSTİNAF NEDİR? TEMYİZ İLE ARASINDAKİ FARKLAR VE HUKUKİ SÜREÇLER NELERDİR ? yazısı ilk önce Reşit Hukuk Bürosu üzerinde ortaya çıktı.